ကျွန်ုပ်တို့၏ အလုပ်တွင် ကွန်ပျူတာ၊ မိုဘိုင်းဖုန်းနှင့် အီလက်ထရောနစ် ကိရိယာများကို အသုံးပြုရလေ့ရှိသော ခေတ်တွင် လက်နှင့် လက်ချောင်းများ နာကျင်ခြင်းသည် မကြာခဏ တွေ့ရသော ကျန်းမာရေး ပြဿနာ ဖြစ်လာပါသည်။ အထူးသဖြင့် “လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း” လက္ခဏာ ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာတွင် Trigger Finger ဟု ခေါ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ရုံးထိုင်ဝန်ထမ်း ရောဂါစု (Office Syndrome) အုပ်စုဝင် ရောဂါ အခြေအနေများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးသည် လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်းကို အကြောင်းရင်းနှင့် လက္ခဏာများမှ ထိရောက်စွာ ကုသနည်းများအထိ ပြည့်စုံစွာ နားလည်စေရန် သင့်ကို လမ်းပြပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်းဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ ရုံးဝန်ထမ်းများ သိထားသင့်သော အခြေအနေကို နားလည်ခြင်း
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း သို့မဟုတ် Trigger Finger သည် လက်ချောင်းကို ပုံမှန်အတိုင်း လှုပ်ရှား၍ မရသော အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။ လက်ချောင်းကို ကွေးရန် သို့မဟုတ် ဆန့်ရန် ကြိုးစားသောအခါ ဆွဲမိခြင်း သို့မဟုတ် ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများ ရှိပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ချိတ်နေသော လက်ချောင်းကို ပြန်ဖြောင့်လာစေရန် အခြားလက်ဖြင့် ကူညီဆွဲပေးရနိုင်ပါသည်။ ဤအခြေအနေသည် လက်ချောင်းကို ကွေးရာတွင် အသုံးပြုသော ကြွက်သား၏ အရွတ်ကို ထုပ်ပိုးထားသည့် အရွတ်အိမ် ရောင်ရမ်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အရွတ်သည် ထူလာပြီး အရွတ်အိမ်အတွင်း ချောမွေ့စွာ မရွေ့လျားနိုင်တော့ပါ။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်းနှင့် သာမန် လက် နာကျင်ခြင်း ကွာခြားချက်
လူအများအပြားသည် လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများကို သာမန် လက် နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်နှင့် လက်ချောင်းများဆိုင်ရာ အခြား ရောဂါ အခြေအနေများနှင့် ရောထွေးနိုင်ပါသည်။ ဥပမာ လက်ချောင်းအဆစ် အရိုးများ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် လက်ကောက်ဝတ် အာရုံကြော ဖိမိရောဂါ (Carpal Tunnel Syndrome) တို့ ဖြစ်ပါသည်။ အရေးကြီးသော ကွာခြားချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
- လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း တွင် လက်ချောင်းကို ကွေးသောအခါ သို့မဟုတ် ဆန့်သောအခါ ဆွဲမိခြင်း သို့မဟုတ် ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများ ရှိပါသည်။ လက်ချောင်း ချိတ်ရာမှ လွတ်သွားသောအခါ “ကလစ်” ဟူသော အသံ ထွက်လေ့ရှိပြီး လက်ချောင်း တစ်ချောင်းတည်းတွင် ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။
- သာမန် လက် နာကျင်ခြင်း သည် လက်တစ်ခုလုံး နာကျင်လေ့ရှိပြီး ချိတ်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဆွဲမိခြင်း လက္ခဏာ မရှိပါ။
- လက်ချောင်းအဆစ် အရိုးများ ရောင်ရမ်းခြင်း သည် လက်ချောင်းအဆစ် ဧရိယာတွင် နာကျင်ပြီး ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် နီရဲခြင်း လက္ခဏာများ ရှိပါသည်။ အဆစ် ပုံပျက်လာနိုင်ပါသည်။
- လက်ကောက်ဝတ် အာရုံကြော ဖိမိရောဂါ တွင် လက်မ၊ လက်ညှိုး၊ လက်ခလယ်နှင့် လက်သူကြွယ်တို့တွင် လက် ထုံကျဉ်ခြင်း လက္ခဏာများ၊ နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်လိုက်သကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း ရှိလေ့ရှိပါသည်။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်းသည် မည်သည့်အရာကြောင့် ဖြစ်သနည်း။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများသည် လက်နှင့် လက်ချောင်းများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ အလွန်အကျွံ အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် လက်ကို ပုံမှန် တင်းတင်း ဆုပ်ကိုင်ရသော အလုပ်ကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းကြောင့် လက်ချောင်းရင်း ဧရိယာရှိ အရွတ်အိမ် ရောင်ရမ်းလာပါသည်။ လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများ မကြာခဏ ကြုံတွေ့နိုင်သော လူအုပ်စုများမှာ ဥပမာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
- ကီးဘုတ်ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထပ်ခါထပ်ခါ ရိုက်ရပြီး မောက်စ်ကို မှားယွင်းစွာ ကိုင်သော ရုံးဝန်ထမ်း အုပ်စု
- အိမ်ရှင်မများ၊ အလှပြင်ဆရာများ၊ ဂီတပညာရှင်များနှင့် အားကစားသမားများကဲ့သို့ လက်ကို များစွာ အသုံးပြုရသော အလုပ်အကိုင် အုပ်စု
- စမတ်ဖုန်းတွင် မျက်နှာပြင်ကို ရွှေ့ရန် သို့မဟုတ် စာရိုက်ရန် လက်မကို ထပ်ခါထပ်ခါ အသုံးပြုသော သာမန် လူအုပ်စု
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း၏ လက္ခဏာများမှာ အဘယ်နည်း။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများကို အစောပိုင်းကပင် စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် အချိန်မီ ကုသမှု ခံယူနိုင်ရန်နှင့် လက္ခဏာများ ပိုမို ပြင်းထန်လာခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ကူညီပေးပါမည်။ လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများသည် အောက်ပါအတိုင်း အဆင့် ၄ ဆင့်ဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ပေါ်လာလေ့ရှိပါသည်။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာ အဆင့် ၁
လက်ဖဝါးဘက်ရှိ လက်ချောင်းရင်း ဧရိယာတွင် အနည်းငယ် နာကျင်ပြီး ထိုနေရာကို ဖိသောအခါ မသက်မသာ ခံစားရပါသည်။ သို့သော် ဆွဲမိခြင်း သို့မဟုတ် ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများ မရှိသေးပါ။ လက်ချောင်းကို ပုံမှန်အတိုင်း လှုပ်ရှားနိုင်သေးပါသည်။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာ အဆင့် ၂
လက်ချောင်း လှုပ်ရှားသောအခါ ဆွဲမိခြင်း သို့မဟုတ် တောင့်တင်းခြင်း လက္ခဏာများ စတင် ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် နံနက်ပိုင်း သို့မဟုတ် လက်ချောင်းကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ အနားပေးပြီးနောက် ဖြစ်တတ်ပါသည်။ လက်ဖဝါးဘက်ရှိ လက်ချောင်းရင်းတွင် အဖုအထုံး အသေးလေး တွေ့ရပါသည်။ လက်ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ အသုံးပြုသောအခါ ပိုမို နာကျင်ပါသည်။ သို့သော် လက်ချောင်း ချိတ်ပြီး မတွယ်ကပ်သေးပါ။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာ အဆင့် ၃
ချိတ်မိခြင်း သို့မဟုတ် တွယ်ကပ်ခြင်း လက္ခဏာများ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ လက်ချောင်းသည် ကွေးထားသော သို့မဟုတ် ဆန့်ထားသော အနေအထားတွင် တွယ်ကပ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် လက်ချောင်း ပြန်လည် လှုပ်ရှားလာစေရန် အခြားလက်ဖြင့် တွန်းပေး သို့မဟုတ် ဆွဲပေးနိုင်သေးပါသည်။ လက်ချောင်း ချိတ်ရာမှ လွတ်သွားသောအခါ “ကလစ်” ဟူသော အသံ ထွက်လေ့ရှိပါသည်။ နာကျင်မှုသည် ရှင်းလင်းပြီး နေ့စဉ် လူနေမှုဘဝကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေပါသည်။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာ အဆင့် ၄
အခြားလက်ဖြင့် ကူညီသော်လည်း လက်ချောင်းသည် ကွေးထားသော သို့မဟုတ် ဆန့်ထားသော အနေအထားတွင် ချိတ်ပြီး တွယ်ကပ်နေကာ လှုပ်ရှား၍ မရပါ။ လက်ချောင်းအဆစ် စတင် တောင့်တင်းလာပြီး ပျော့ပြောင်းမှု ဆုံးရှုံးနိုင်ပါသည်။ နာကျင်မှု ပြင်းထန်ပြီး အလုပ်နှင့် နေ့စဉ် လူနေမှုဘဝကို များစွာ ထိခိုက်စေပါသည်။
အဆင့်အလိုက် လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများကို ကုသခြင်းနှင့် ကုစားသည့် နည်းလမ်းများ
အဆင့်အလိုက် လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများကို ကုသခြင်းသည် လက္ခဏာ ပြင်းထန်မှုအလိုက် ကွာခြားမည် ဖြစ်ပါသည်။ ကုသမှု ချဉ်းကပ်ပုံများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
အဆင့် ၁ မှ ၂ တွင် လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်းကို ကုသခြင်း
အစောပိုင်း အဆင့်များတွင် ကနဦး ကုသမှုကို ပေးနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတွင် လက္ခဏာရှိသော လက်ချောင်းကို အသုံးပြုမှု နားပေးခြင်း၊ လက္ခဏာများကို လှုံ့ဆော်သော လှုပ်ရှားမှုများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းနှင့် ရောင်ရမ်းမှု လျော့ကျစေရန် အအေးကပ်ခြင်း ပါဝင်ပါသည်။ နာကျင်မှု သက်သာစေရန် စတီးရွိုက် မဟုတ်သော ရောင်ရမ်းမှု ကျဆေး (NSAIDs) အသုံးပြုခြင်းနှင့် လက်ချောင်း၏ ပျော့ပြောင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် လက်ချောင်းများကို ဖြည်းညင်းစွာ ဆန့်ခြင်းလည်း ပါဝင်ပါသည်။
ထို့အပြင် အထူးကုဆရာဝန်များ၏ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဆေးပညာ နည်းလမ်းများဖြင့်လည်း ကုသနိုင်ပါသည်။ ဥပမာ လက်မောင်းနှင့် လက် ကြွက်သား ဧရိယာရှိ တင်းမာမှုနှင့် နာကျင်မှုကို လျှော့ချရန် အနောက်တိုင်း ဆေးပညာ အပ်စိုက်ကုသနည်း (Dry Needling) ဖြစ်ပါသည်။ အရွတ် ဧရိယာရှိ တစ်ရှူး ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှုကို လှုံ့ဆော်ရန် ဗဟိုပြု ရှော့ခ်ဝေ့ဖ် အမျိုးအစား ရှော့ခ်ဝေ့ဖ် ကုထုံး (Shock Wave Therapy) ပြုလုပ်ခြင်း လည်း ပါဝင်ပါသည်။ နာကျင်မှု သက်သာစေရန်နှင့် ရောင်ရမ်းမှု လျော့ကျစေရန် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း ဖြင့် ကုသခြင်းနှင့် တစ်ရှူး ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှုကို အရှိန်မြှင့်ရန် စွမ်းအားမြင့် လေဆာ အလင်း အသုံးပြုခြင်းလည်း ပါဝင်ပါသည်။ လက်ချောင်း၏ လုပ်ဆောင်ချက် ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန် ကာယကုထုံး (Physical therapy) နှင့်အတူ လက်ချောင်း ထောက်ကူပတ်တီး အသုံးပြုခြင်းလည်း ပါဝင်ပါသည်။
အဆင့် ၃ မှ ၄ တွင် လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်းကို ကုသခြင်း
ဤနောက်ပိုင်း အဆင့်များတွင် အစောပိုင်း အဆင့်များကဲ့သို့ ဦးစွာ ကုသနိုင်ပါသည်။ မသက်သာသေးပါက ရောင်ရမ်းမှု လျော့ကျစေရန် စတီးရွိုက် ဆေးထိုးခြင်းဖြင့် ကုသရန် စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ လက်ချောင်း ချိတ်ပြီး တွယ်ကပ်ကာ လှုပ်ရှား၍ မရတော့ပါက ဆရာဝန်သည် လူနာကို ခွဲစိတ်ကုသမှုအတွက် လွှဲပို့ရန် စဉ်းစားပါမည်။ အကြောင်းမှာ ဆေးကို မကြာခဏ ထိုးခြင်းသည် အရွတ်ကို ကြွပ်ဆတ်ပြီး ပြတ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် အနာဂတ်တွင် ပြန်လည် မဖြစ်ပွားစေရန် ကာယကုထုံးကို ဆက်လက် ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများကို ကာကွယ်သည့် နည်းလမ်းများ
ရုံးဝန်ထမ်းများ သို့မဟုတ် လက်နှင့် လက်ချောင်းများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထပ်ခါထပ်ခါ အသုံးပြုရသူများအတွက် လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်းသည် လျစ်လျူမရှုသင့်သော အရေးကြီးသည့် ကိစ္စ ဖြစ်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ လက်နှင့် လက်ချောင်းများ၏ ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးရုံသာမက အနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော နာကျင်မှုကိုလည်း ရှောင်ရှားနိုင်ရန် ကူညီပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
- အလုပ်လုပ်သည့် ကိုယ်ဟန်ကို ချိန်ညှိပါ၊ လက်ကောက်ဝတ်များကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထား၍ လက်များကို ကီးဘုတ်ပေါ်တွင် တင်ပါ။ လက်ကောက်ဝတ် ထောက်ခုံကို အသုံးပြုပြီး မောက်စ်ကို အလွန် တင်းတင်း မဆုပ်ဘဲ သင့်လျော်သော အားဖြင့် ကိုင်ပါ
- လက်များကို ပုံမှန် အနားပေးပါ၊ မိနစ် ၃၀ မှ ၆၀ တိုင်း အနည်းဆုံး မိနစ် ၅ မိနစ် လက်အသုံးပြုမှုကို နားပေးပါ။ လက်များကို တူညီသော အနေအထားဖြင့် ၂ နာရီထက် ပို၍ ဆက်တိုက် အသုံးမပြုပါနှင့်
- လက် လေ့ကျင့်ခန်းကို ပုံမှန် ပြုလုပ်ပါ၊ လက်ကို ဆုပ်ပြီး ဖြန့်ခြင်း၊ လက်မကို လက်ချောင်း တစ်ချောင်းစီ၏ ထိပ်နှင့် ထိခြင်း၊ လက်ကောက်ဝတ်ကို ဆန့်ခြင်းနှင့် လက်မဖြင့် စက်ဝိုင်းဆွဲခြင်းတို့ကို တစ်နေ့လျှင် ၅ မှ ၁၀ ကြိမ် ပြုလုပ်ပါ
- ဖိအားကို လျှော့ချပေးသော ကိရိယာများကို အသုံးပြုပါ၊ ဥပမာ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ကိုက်ညီအောင် ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားသော (ergonomic) ကီးဘုတ်နှင့် မောက်စ်ကို ရွေးချယ် အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ကိုင်ရန် နေရာကြီးသော သို့မဟုတ် ပျော့ပျောင်းသော ရော်ဘာ ကိုင်ဖုရှိသော ဘောပင်ကို အသုံးပြုခြင်း
အနှစ်ချုပ်
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများသည် ယနေ့ခေတ်တွင် မကြာခဏ တွေ့ရသော နောက်ထပ် ရောဂါ အခြေအနေ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ရုံးဝန်ထမ်းများ သို့မဟုတ် လက်နှင့် လက်ချောင်းများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထပ်ခါထပ်ခါ အသုံးပြုရသူများတွင် တွေ့ရပါသည်။ လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း ဖြစ်ပေါ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို နားလည်ပြီး မိမိကိုယ်တွင် အဆင့်အလိုက် စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် အချိန်မီ ကုစားမှုနှင့် ကုသမှု ခံယူနိုင်ရန် ကူညီပေးပါမည်။
လက်ချောင်း ချိတ်မိခြင်း လက္ခဏာများ ရှိသူများသည် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဆေးပညာ နယ်ပယ်တွင် အထူးပြု ဆေးကုသပေးသော ဆေးခန်း ဖြစ်သည့် PYONG Rehabilitation Center ရှိ အထူးကုဆရာဝန် အဖွဲ့ နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီး ကုသမှု ခံယူနိုင်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် နာကျင်မှု အမျိုးအစားတိုင်းကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် အသင့်ရှိပါသည်။ စိတ်ဝင်စားသူများသည် ယနေ့မှစ၍ ကျွန်ုပ်တို့ထံ ဆက်သွယ်နိုင်ပါသည်။
📞 မေးမြန်းရန်နှင့် ရက်ချိန်းယူရန် ဖုန်း (+66) 88 589 0896