ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းသည် နေ့စဉ်ဘဝတွင် မကြာခဏ ကြုံတွေ့ရသော အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ယာယီ လက္ခဏာသာ ဖြစ်ပြီး အလိုအလျောက် သို့မဟုတ် ကနဦး ကုသမှုဖြင့် ပျောက်သွားနိုင်ပါသည်။ သို့သော် အချို့ အခြေအနေများတွင်၊ အထူးသဖြင့် ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ရောဂါ (Migraine) နှင့် ဆင်တူသော သဘောသဘာဝ ရှိလျှင် သို့မဟုတ် အခြား လက္ခဏာများ တွဲဖက် ရှိလျှင် အရေးပေါ် ကုသမှု လိုအပ်သော အန္တရာယ်ရှိ ရောဂါ၏ သတိပေး အချက်ပြမှု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အကြောင်းရင်းများ၊ လက္ခဏာများနှင့် သင့်လျော်သော ကုသမှု ချဉ်းကပ်ပုံကို နားလည်ထားခြင်းသည် လူတိုင်းအတွက် အလွန် အရေးကြီးပါသည်။
ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းသည် မည်သည့်အရာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သနည်း
ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းသည် မကြာခဏ ကြုံတွေ့ရသော ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပြီး အကြောင်းရင်း အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်ပါသည်။ အန္တရာယ်မရှိသော အခြေအနေများမှ စ၍ အရေးပေါ် ကုသမှု ခံယူရမည့် ပြင်းထန်သော ရောဂါများအထိ ပါဝင်ပါသည်။ ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ရောဂါ
ဤရောဂါသည် ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်း၏ အဖြစ်အများဆုံး အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပါသည်။ လူနာများတွင် များသောအားဖြင့် ဆစ်ခနဲ ဆစ်ခနဲ နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ညှစ်သကဲ့သို့ နာကျင်ခြင်း ရှိပြီး ပျို့အန်ချင်ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ အလင်းရောင်နှင့် အသံကို ခံနိုင်ရည် နည်းခြင်း စသည့် လက္ခဏာများ တွဲဖက် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် စိတ်ဖိစီးမှု များပြီး အနားယူမှု မလုံလောက်သော အလုပ်လုပ်သူ အုပ်စုတွင် ဖြစ်တတ်ပါသည်။
နာကျင်မှတ်များ (Trigger Points) ကြောင့် ဖြစ်သော လက္ခဏာများ
နာကျင်မှတ်များ (Trigger Points) ကြောင့် ဖြစ်သော ဤလက္ခဏာများသည် လည်ပင်း၊ ကျောအပေါ်ပိုင်းနှင့် ပခုံး ဧရိယာရှိ ကြွက်သားများ တင်းနေသူများတွင် များသောအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ ၎င်းကြောင့် ကြွက်သားအတွင်း နာကျင်မှတ်များ ဖြစ်လာပြီး ခေါင်းဧရိယာသို့ သို့မဟုတ် ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်သည့် ဧရိယာသို့ ရိုက်ခတ် နာကျင်မှု (Referred Pain) ကို ပို့လွှတ်နိုင်ပါသည်။
စိတ်ဖိစီးမှု
စိတ်ဖိစီးမှု ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ခန္ဓာကိုယ်သည် မသိလိုက်ဘဲ ကြွက်သားများကို တင်းစေခြင်းဖြင့် များသောအားဖြင့် တုံ့ပြန်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် လည်ပင်း၊ ကျောအပေါ်ပိုင်း၊ ပခုံးနှင့် ဦးရေပြား ဧရိယာတို့တွင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤကြွက်သားများ နာတာရှည် တင်းနေခြင်းသည် နာကျင်မှတ်များ (Trigger Points) ဖြစ်ပေါ်လာစေပြီး ခေါင်းဧရိယာသို့ ရိုက်ခတ်သော လက္ခဏာများကို ပို့လွှတ်နိုင်ပါသည်။
အခြား အကြောင်းရင်းများ
ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းတွင် ဆက်စပ်နေသော အခြား အကြောင်းရင်းများလည်း ရှိပါသည်။ ဥပမာ ဦးနှောက်သွေးကြော ဖောင်းပွခြင်း သို့မဟုတ် သွေးကြောနံရံ ကွဲအက်ခြင်း၊ မသိလိုက်ဘဲ သွားကြိတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေသော မေးရိုးအဆစ် (TMJ) ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် နှာခေါင်းအတွင်း သို့မဟုတ် နှာခေါင်းဘေး လေအိတ်များ ရောင်ရမ်းခြင်း (Sinusitis) နှင့် အမြင်အာရုံ ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း စသည်တို့လည်း ပါဝင်ပါသည်။ အချို့ အကြောင်းရင်းများကို မကြာခဏ မတွေ့ရသော်လည်း ပြင်းထန်သော ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်း၏ အရေးကြီးသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
အန္တရာယ်ရှိပြီး ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သော ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်း
အချို့ အခြေအနေများတွင် ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းသည် အသက်အန္တရာယ်ရှိပြီး အရေးပေါ် ကုသမှု ခံယူရမည့် အခြေအနေ၏ သတိပေး အချက်ပြမှု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သတိထားရမည့်နှင့် ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်း ပြသသင့်သော လက္ခဏာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
- ရုတ်တရက် ပြင်းထန်စွာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ နာကျင်မှုသည် စက္ကန့်အနည်းငယ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဦးနှောက်အတွင်း သွေးကြော ပေါက်ခြင်းကို ညွှန်ပြနိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်း ပြသရပါမည်
- အာရုံကြောစနစ် လက္ခဏာများနှင့်အတူ နာကျင်ခြင်း၊ လက်နှင့် ခြေထောက် အားနည်းခြင်း၊ ထုံကျဉ်ခြင်း၊ စကား မပီခြင်း၊ အမြင်အာရုံ ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပြီး ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါ၏ အချက်ပြမှု ဖြစ်နိုင်ပါသည်
- အဖျားကြီးခြင်းနှင့် လည်ပင်းတောင့်ခြင်းတို့နှင့်အတူ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ဦးနှောက်အမြှေး ရောင်ရမ်းရောဂါ (Meningitis) ဖြစ်နိုင်ပြီး အရေးပေါ် ကုသမှု ခံယူရပါမည်
- ချောင်းဆိုးချိန် သို့မဟုတ် ကိုယ်ကိုင်းချိန်တွင် ပိုမို ပြင်းထန်လာသော နာကျင်မှု၊ ဦးခေါင်းခွံအတွင်း ဖိအား ပုံမှန်ထက် မြင့်နေခြင်းကို ညွှန်ပြနိုင်ပါသည်
- အိပ်ပျော်နေရာမှ နိုးလာစေသော နာကျင်မှု၊ အထူးသဖြင့် ညသန်းခေါင် သို့မဟုတ် နံနက်စောစော ဖြစ်လျှင် ဦးနှောက်အတွင်း အကျိတ်နှင့် ဆက်စပ်နိုင်ပါသည်
- ဦးခေါင်း ဒဏ်ရာ ရပြီးနောက် နာကျင်ခြင်း၊ ဦးနှောက်အမြှေးအောက်တွင် သွေးယိုစီးခြင်း သို့မဟုတ် ဦးခေါင်းခွံ အက်ကွဲခြင်း ရှိနိုင်ပါသည်
- မျက်လုံးနီခြင်းနှင့် မျက်သူငယ်အိမ် ကျယ်ခြင်းတို့နှင့်အတူ နာကျင်ခြင်း၊ ရုတ်တရက်ဖြစ်သော ရေတိမ်ရောဂါ (Acute glaucoma) ဖြစ်နိုင်ပြီး ၎င်းသည် မျက်စိဆိုင်ရာ အရေးပေါ် အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်
- ကိုယ်ခံအား ချို့ယွင်းသူများတွင် နာကျင်ခြင်း၊ အာရုံကြောစနစ်တွင် ပိုးဝင်နိုင်ခြေ ရှိသောကြောင့် အရေးပေါ် အကဲဖြတ်စစ်ဆေးမှု ခံယူသင့်ပါသည်
- ယခင်က တစ်ခါမျှ မနာကျင်ဖူးသော အသက် ၅၀ ကျော်သူများတွင် နာကျင်ခြင်း၊ နားထင်သွေးလွှတ်ကြော ရောင်ရမ်းခြင်း (Temporal arteritis) ဖြစ်နိုင်ပြီး အမြင်အာရုံ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ ရှိပါသည်
ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းကို မှန်ကန်စွာ ကုသနည်း
ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းကို ကုသရာတွင် ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်းနှင့် ဆေးဝါး မလိုအပ်သော နည်းလမ်းများ စသည့် နည်းလမ်း အမျိုးမျိုး ရှိပါသည်။ သင့်လျော်သော ကုသမှု ချဉ်းကပ်ပုံသည် အကြောင်းရင်းနှင့် နာကျင်မှု အမျိုးအစားအပြင် ဖြစ်ပေါ်သော လက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှုနှင့် အကြိမ်ရေအပေါ်တွင်လည်း မူတည်ပါသည်။ ကုသမှု မခံယူမီ အထူးကုဆရာဝန်ထံမှ မှန်ကန်သော ရောဂါရှာဖွေဖော်ထုတ်ချက်ကို အမြဲ ရယူသင့်ပါသည်။
ဆေးဝါးဖြင့် ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းကို ကုသနည်း
ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်းသည် ခေါင်းကိုက်ခြင်း အမျိုးအစားပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ ပြင်းထန်မှု မရှိသော နာကျင်မှုအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုသော ဆေးများမှာ ပါရာစီတမော သို့မဟုတ် စတီးရွိုက် မဟုတ်သော ရောင်ရမ်းမှု သက်သာစေသည့် ဆေးများ (NSAIDs) ကဲ့သို့သော အခြေခံ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ ဖြစ်ပါသည်။ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ရောဂါ ဖြစ်လျှင် ဆရာဝန်သည် ဦးနှောက်အတွင်းရှိ သွေးကြောများအပေါ် တိုက်ရိုက် သက်ရောက်သော ထရစ်ပ်တန် (triptans) ဟုခေါ်သည့် သီးသန့် ဆေးအုပ်စုကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။ မကြာခဏ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်သူများအတွက်မူ ဘီတာ ဘလော့ကာ ဆေးအုပ်စု၊ တက်ခြင်း ကာကွယ်ဆေးများ သို့မဟုတ် အချို့သော စိတ်ကျရောဂါ ကုဆေးများ ကဲ့သို့သော ကြိုတင်ကာကွယ်ဆေးများ ရရှိနိုင်ပါသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဆေးဝါး အသုံးပြုခြင်းကို ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အောက်တွင်သာ ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။
ဆေးဝါး မသုံးဘဲ ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းကို ကုသနည်း
ဆေးဝါး မသုံးဘဲ ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းကို ကုသခြင်းသည် ထိရောက်ပြီး ဘေးကင်းသော ရွေးချယ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဆေးဝါး အသုံးပြုခြင်းမှ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ရှောင်ရှားလိုသူများ သို့မဟုတ် လက္ခဏာများကို သက်သာစေရုံသာမက အရင်းခံ အကြောင်းရင်းကို ကုသလိုသူများအတွက် ဖြစ်ပါသည်။ ဤနည်းလမ်းများတွင် အမူအကျင့် ပြောင်းလဲခြင်း၊ ခေတ်မီ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ နည်းပညာဖြင့် ကုသခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဆေးပညာ ဖြင့် ကုထုံးပေးခြင်းနှင့် ကုသခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။
- အနောက်တိုင်း ဆေးပညာ အပ်စိုက်ကုသနည်း (Dry Needling) သည် ခေါင်းသို့ ရိုက်ခတ် နာကျင်မှုကို ပို့လွှတ်နိုင်သော လည်ပင်း၊ ကျောအပေါ်ပိုင်းနှင့် ပခုံး ကြွက်သားများရှိ နာကျင်မှတ်များ (Trigger Point) ကို ဖြေလျှော့ရာတွင် အထောက်အကူ ပြုပါသည်။ ထို့အပြင် သွေးလည်ပတ်မှုကို တိုးစေပြီး တင်းမာမှုကို လျော့ကျစေရန် အထောက်အကူ ပြုပါသည်
- လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းဖြင့် ကုသခြင်း (Peripheral Magnetic Stimulation) သည် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများမှတစ်ဆင့် ခေါင်းနှင့် လည်ပင်း ဧရိယာရှိ အရံ အာရုံကြောစနစ်၏ လုပ်ဆောင်မှုကို ချိန်ညှိပေးခြင်းဖြင့် ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းကို လျော့ကျစေရန် အထောက်အကူ ပြုပါသည်
- စွမ်းအင်မြင့် လေဆာရောင်ခြည်ဖြင့် ကုသခြင်း (High Power Laser) သည် နာကျင်သည့် ဧရိယာတွင် ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့ကျစေပြီး သွေးလည်ပတ်မှုကို လှုံ့ဆော်ရာတွင် အထောက်အကူ ပြုပါသည်။ ၎င်းသည် နာကျင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သော ကြွက်သားများနှင့် အာရုံကြောများ၏ တင်းမာမှုကို လျော့ကျစေနိုင်ပါသည်
- ရှော့ခ်ဝေ့ဖ် ကုထုံး (Shock Wave Therapy) ၏ ဗဟိုပြု ရှော့ခ်ဝေ့ဖ် ကုထုံး အမျိုးအစားသည် ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်း၏ အရင်းခံ ဧရိယာသို့ ရှော့ခ်ဝေ့ဖ် လှိုင်းများကို ပို့လွှတ်ပါသည်။ ၎င်းသည် သွေးလည်ပတ်မှုကို လှုံ့ဆော်ရန်နှင့် ရောင်ရမ်းမှုကို တိကျစွာ လျော့ကျစေရန် ဖြစ်ပါသည်
- Hydrodissection သည် နောက်ထပ် ကုသနည်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ လည်ပင်း သို့မဟုတ် ခေါင်း ဧရိယာရှိ အာရုံကြော ဖိမိခြင်း သို့မဟုတ် တစ်ရှူးနှင့် အမျှင်ဓာတ် တစ်ရှူးများ ကပ်ငြိခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသောအခါ ၎င်းကို အသုံးပြုပါသည်။ ဆရာဝန်သည် အမျှင်ဓာတ် တစ်ရှူး၏ ဆွဲငင်မှုကို ဖြေလျှော့ရန်နှင့် အာရုံကြော ဖိမိမှုကို လျော့ကျစေရန် ဆားရည် ကဲ့သို့သော အရည်ကို အာရုံကြောနှင့် ၎င်းကို ဖိထားသော တစ်ရှူးကြားသို့ ထိုးသွင်းပါသည်
- ကိုယ်ဟန်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ကိုက်ညီသော အလုပ်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ချိန်ညှိခြင်း၊ အလုပ်ထိုင်ပုံ၊ ကွန်ပျူတာ နေရာနှင့် ရုံးသုံးပစ္စည်းများကို သင့်လျော်အောင် ချိန်ညှိခြင်းသည် လည်ပင်းနှင့် ကျောအပေါ်ပိုင်း ကြွက်သားများ တင်းမာမှုကို လျော့ကျစေရန် အထောက်အကူ ပြုပါသည်
- စိတ်ဖိစီးမှုကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ အသက်ကို နက်နက် ရှူခြင်း၊ တရားထိုင်ခြင်း၊ လုံလောက်စွာ အနားယူခြင်းနှင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း သက်သာစေရန် ယောဂ ကျင့်ခြင်း စသည်တို့သည်လည်း ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းကို နှိုးဆွပေးသော အရေးကြီးသည့် အချက်ဖြစ်သည့် စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့ကျစေရန် အထောက်အကူ ပြုနိုင်ပါသည်
အနှစ်ချုပ်
ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်ခြင်းသည် ယနေ့ခေတ်တွင် မကြာခဏ ကြုံတွေ့ရသော နောက်ထပ် လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ရုံးထိုင်ဝန်ထမ်း ရောဂါစု (Office syndrome) လက္ခဏာများလည်း များသောအားဖြင့် ရှိတတ်သော ရုံးဝန်ထမ်းများတွင် ဖြစ်ပါသည်။ အမူအကျင့် ပြောင်းလဲခြင်း၊ ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ပစ်မှတ်ကျကျ ကုသခြင်းတို့သည် နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန် အထောက်အကူ ပြုပါလိမ့်မည်။
ခေါင်းတစ်ဖက်တည်း ကိုက်နေသူများအတွက် သင်သည် PYONG Rehabilitation Center ရှိ အထူးကုဆရာဝန် အဖွဲ့ နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီး ကုသမှု ခံယူနိုင်ပါသည်။ PYONG Rehabilitation သည် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဆေးပညာ နယ်ပယ်တွင် အထူးပြုသော ဆေးခန်းဖြစ်ပြီး နာကျင်မှု အမျိုးအစားတိုင်းကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် အသင့်ရှိပါသည်။ စိတ်ဝင်စားသူများ ယနေ့မှစ၍ ကျွန်ုပ်တို့ထံ ဆက်သွယ်နိုင်ပါသည်။
📞 မေးမြန်းရန်နှင့် ရက်ချိန်းယူရန် ဖုန်း (+66) 88 589 0896