လူနာအများအပြားသည် တင်ပါးဆုံ နာကျင်မှု (Pelvic Pain) ကို သာမန် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်မှုသာ ဖြစ်သည်ဟု ထင်သဖြင့် သို့မဟုတ် အလိုအလျောက် ပျောက်သွားမည့် ရာသီလာ ဗိုက်နာခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု ထင်သဖြင့် သည်းခံရန် ကြိုးစားကြသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ တင်ပါးဆုံ နေရာသည် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ စနစ်များစွာ ဆုံစည်းရာ နေရာ ဖြစ်သည်။
တင်ပါးဆုံ နေရာ နာကျင်ခြင်း (Pelvic Pain) ဆိုသည်မှာ ချက်အောက်ရှိ ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နေရာတွင် နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကိုက်ခဲခြင်းကို ဆိုလိုပြီး ဆီးခုံ၊ တင်ပါး ပတ်လည်နှင့် ဆီးစအိုကြား နေရာတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ရုတ်တရက် နာကျင်ခြင်း (Acute Pelvic Pain) ပုံစံ ရှိသည်။ ၆ လထက် ပိုကြာသော နာတာရှည် နာကျင်မှု (Chronic Pelvic Pain) ပုံစံလည်း ရှိပြီး ၎င်းသည် နေ့စဉ် နေထိုင်မှုကို များစွာ ထိခိုက်စေသည်။
လူနာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးရန် လာရောက်သောအခါ ဆရာဝန်၏ အဓိက တာဝန်မှာ "လူနာ၏ နာကျင်မှုသည် အမှန်တကယ် မည်သည့် စနစ်မှ လာသည်ကို ခွဲခြားခြင်း" ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ရောဂါရာဇဝင် မေးမြန်းခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို အသေးစိတ် စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းမှ ပြုလုပ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့သည် ကုသမှုကို မှန်ကန်စွာ စီစဉ်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ တင်ပါးဆုံအတွင်းရှိ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများသည် အလွန် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသဖြင့် တစ်ခါတစ်ရံ နာကျင်မှုများ ထပ်နေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် ကြီးမားသော စနစ် ၃ ခု ခွဲခြားထားပြီး ၎င်းတို့မှာ
၁။ မျိုးပွားအင်္ဂါစနစ် (Gynecological Causes)
ရာသီလာစဉ် နာကျင်ခြင်း (Dysmenorrhea)၊ သားအိမ်အတွင်းနံရံ တစ်ရှူး နေရာလွဲ ပေါက်ခြင်း (Endometriosis)၊ သားအိမ် အကျိတ် (Uterine Fibroids) သို့မဟုတ် တင်ပါးဆုံတွင်း ရောင်ရမ်းသည့် အခြေအနေ (Pelvic Inflammatory Disease - PID)
၂။ ကြွက်သားနှင့် အရိုး စနစ် (Musculoskeletal Causes)
· တင်ပါးဆုံတွင်း ကြွက်သားများ တက်နေသည့် အခြေအနေ (Pelvic Floor Dysfunction)၊ တင်ပါးဆုံအတွင်းရှိ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကို ထောက်ပံ့ထားသော ကြွက်သားများ အလွန် တင်းနေခြင်း သို့မဟုတ် ညီညွတ်စွာ မလုပ်ဆောင်ခြင်း
· တင်ပါးရိုးနှင့် တင်ပါးဆုံရိုး အဆစ် သို့မဟုတ် တင်ပါးဆုံ အဆစ် ရောင်ရမ်းခြင်း (Sacroiliac Joint Dysfunction)၊ ယင်းကြောင့် တင်ပါးဆုံနှင့် ခါးအောက်ပိုင်းသို့ ပျံ့နှံ့ နာကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်သည်
· ကြွက်သား ရောင်ရမ်းသည့် အခြေအနေ (Myofascial pain syndrome)၊ ဥပမာ ပေါင်ကို စုစေသော ကြွက်သားအုပ်စု (Adductors) နေရာတွင် ရောင်ရမ်းမှု ရှိခြင်းကြောင့် ပေါင်ခြံ နေရာတွင် နာကျင်မှု ဖြစ်စေသည်။ သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်၊ ကျောနှင့် တင်ပါး ကြွက်သားများ ကိုယ်တိုင် နာကျင်ခြင်းသည်လည်း ထိုနည်းတူ ပေါင်ခြံ ရှေ့ပိုင်း နေရာသို့ ပျံ့နှံ့နိုင်သည်
၃။ အစာခြေလမ်းကြောင်းနှင့် ဆီးလမ်းကြောင်း စနစ် (Gastrointestinal & Urinary Causes)
· အူ ထိခိုက်လွယ်သော ရောဂါစု (IBS)၊ ဗိုက်ပွခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောခြင်း လက္ခဏာများနှင့်အတူ ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်ခြင်း
· ဆီးအိမ် နာတာရှည် ရောင်ရမ်းခြင်း (Interstitial Cystitis)၊ တင်ပါးဆုံ နာကျင်ခြင်းနှင့်အတူ ဆီးခဏခဏ သွားခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသွားရာတွင် ပူစပ်ပြီး ခက်ခဲခြင်း
ကာယကုထုံးဖြင့် ကုသမှု ချဉ်းကပ်ပုံ (ကြွက်သားစနစ်မှ ဖြစ်ပါက)
စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အကဲဖြတ်စစ်ဆေးခြင်းအရ လူနာ၏ နာကျင်မှုသည် ကြွက်သားနှင့် အရိုး စနစ်မှ လာကြောင်း တွေ့ရှိပါက ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဆေးပညာနှင့် ကာယကုထုံး (Physical therapy) တွင် ကုသရာ၌ အထောက်အကူ ပြုနိုင်သော နည်းလမ်း အများအပြား ရှိပြီး အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားထားသည်၊
၁။ မိမိကိုယ်တိုင် လေ့ကျင့်ခန်း လေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် အပြုအမူ ပြုပြင်ခြင်း
- မှန်ကန်စွာ အသက်ရှူ လေ့ကျင့်ခြင်း၊ အကြောင်းမှာ အမှန်တကယ်တွင် မှန်ကန်သော နည်းဖြင့် အသက်ရှူခြင်းသည် တင်ပါးဆုံတွင်း ကြွက်သားများအပေါ် တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှု ရှိပြီး ဖိအားကို လျှော့ချရန်နှင့် ထိုကြွက်သားများကို အလွန် ကောင်းစွာ ပြေလျော့စေရန် အထောက်အကူ ပြုသည်
- သတ်မှတ်နေရာများတွင် ကြွက်သားများကို ဆန့်ခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်ခြင်း၊ တင်းနေသော ကြွက်သား အစိတ်အပိုင်းများကို ဆန့်ရန် အလေးပေးပြီး အထူးသဖြင့် တင်ပါးဆုံတွင်း ကြွက်သားများ ပြေလျော့အောင် လေ့ကျင့်ခြင်း (Pelvic Floor Relaxation) နှင့် တင်ပါးအဆစ် ကြွက်သားများနှင့် ကိုယ်ထည်၏ ဗဟိုဝင်ရိုး ပတ်လည်ရှိ ခွန်အားကို တည်ဆောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ခွန်အား တိုးမြှင့်ရန် လိင်အင်္ဂါ နေရာကို ညှစ်ခြင်း လေ့ကျင့်ခန်း (Pelvic Floor Muscle Strengthening) ကို မှန်ကန်သော နည်းဖြင့် လေ့ကျင့်ခြင်း ဖြစ်သည်
- ကိုယ်ဟန်အနေအထား ပြုပြင်ခြင်း (Correct Posture)၊ မှန်ကန်သော ထိုင်ပုံ၊ ရပ်ပုံနှင့် ကိုယ်အလေးချိန် ထမ်းပုံတို့သည်လည်း တင်ပါးဆုံတွင်း ကြွက်သားများအပေါ် သက်ရောက်မှုနှင့် ကျုံ့ထားမှုကို လျှော့ချရာတွင် အထောက်အကူ ပြုသည်
· ရေနွေးစိမ်ခြင်း (Warm Bath)၊ ရေနွေးထဲတွင် ထိုင်၍ စိမ်ခြင်း (Sit bath) သည် တင်းမာမှုကို လျှော့ချရန်၊ တင်ပါးဆုံတွင်း ကြွက်သားများ ကျုံ့ထားမှုကို ပြေလျော့စေရန်နှင့် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နေရာတွင် သွေးလည်ပတ်မှုကို တိုးမြှင့်ရန် များစွာ အထောက်အကူ ပြုလေ့ ရှိသည်
၂။ ကာယကုထုံးပညာရှင်က ပြုလုပ်ပေးသော အခြား ကာယကုထုံးများ
· လက်ဖြင့် ကုသနည်း (Manual Therapy) ဖြင့် ကုသခြင်း၊ ကျွမ်းကျင်သူက နှိပ်နယ်ခြင်း၊ လှုပ်ရှားပေးခြင်းနှင့် ဆန့်ပေးခြင်း နည်းစနစ်များကို အသုံးပြုသည်။ ယင်းသည် ဆက်စပ်တစ်ရှူးများနှင့် တင်းပြီး ဆွဲငင်နေသော တင်ပါးဆုံတွင်း ကြွက်သားများကို ဆန့်ပြီး ပြေလျော့စေရန် ဖြစ်ပြီး နာကျင်မှုကို လျှော့ချကာ ပတ်လည်ရှိ အဆစ်အမြစ်များ၏ လှုပ်ရှားမှုကို ဟန်ချက်ညီအောင် ပြန်လည် ညှိပေးရန် ဖြစ်သည်
သို့ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကာယကုထုံး ကိရိယာများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပြီး ဥပမာ
- PMS စက် (Peripheral Magnetic Stimulation) အသုံးပြုခြင်း၊ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းကို အသုံးပြု၍ အရံ အာရုံကြောများနှင့် ကြွက်သားများကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး နက်ရှိုင်းသော နာကျင်မှုကို ကောင်းစွာ သက်သာစေရန် အထောက်အကူ ပြုသည်
- ESWT (Extracorporeal Shock Wave Therapy)၊ စွမ်းအင်မြင့် ရှော့ခ်ဝေ့ဖ် လှိုင်းများကို အရေပြားမှတစ်ဆင့် လွှတ်ပေးသော ကုသနည်း ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် နာကျင်မှု၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သော တင်းနေသည့် ကြွက်သား အမှတ်များကို ပြေလျော့စေရန်နှင့် တင်ပါးဆုံ ပတ်လည်ရှိ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများသို့ သွေးလည်ပတ်မှုကို တိုးမြှင့်ရန် ဖြစ်သည်
၃။ သတ်မှတ်နေရာများတွင် ကုသခြင်း
- သတ်မှတ်နေရာများကို အပ်စိုက်ကုသခြင်း (Dry Needling)၊ အခြား အစိတ်အပိုင်းများမှ ပေါင်ခြံသို့ ပျံ့နှံ့ နာကျင်မှုကို ပို့ပေးနေသော နာကျင်သည့် အမှတ် သို့မဟုတ် ကြွက်သားအတွင်း မြုပ်နေသော အမှတ် (Trigger Point) ကို တွေ့ရှိပါက ထိုအမှတ်ကို ပြေလျော့စေရန် အနောက်တိုင်း ဆေးပညာ အပ်စိုက်ကုသနည်း (Western dry needling) ဖြင့် လူနာအတွက် ကုသပေးနိုင်သည်
ထို့ကြောင့် နာကျင်မှု သို့မဟုတ် ကိုက်ခဲမှု စတင်ပါက ရောဂါကို ရှင်းလင်းစွာ စစ်ဆေး ခွဲခြားရန် ဆရာဝန်ထံ လာရောက် ပြသခြင်းသည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုလိုပါသည်။ စိုးရိမ်ရန် သို့မဟုတ် ရှက်ရွံ့ရန် မလိုအပ်ပါ။ လူနာက မိမိ၏ လက္ခဏာများကို အသေးစိတ် ပြောပြခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အား ပစ်မှတ်ကျပြီး တတ်နိုင်သမျှ ထိရောက်သော ကုသမှုကို စီစဉ်နိုင်ရန် အထောက်အကူ ပြုမည် ဖြစ်သည်။