ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါ (လေဖြတ်ခြင်း) သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် သေဆုံးရသည့် အဓိက အကြောင်းရင်းများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် လူနာများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများ၏ ဘဝ အရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေသော ဦးနှောက်ဆိုင်ရာ မသန်စွမ်းမှု၏ အရေးကြီးသော အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကနဦး လက္ခဏာ သတိပေးချက်များကို သိရှိခြင်းသည် သင်၏ အသက်နှင့် သင်ချစ်ခင်ရသူ၏ အသက်ကို ကယ်တင်ရန် ကူညီနိုင်သော အရေးကြီးသည့် ကိစ္စ ဖြစ်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် စောင့်ကြည့်သင့်သော လက္ခဏာ သတိပေးချက် ၁၂ ခုနှင့် ထိရောက်သော ကာကွယ်နည်းများကို ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရမည် ဖြစ်ပါသည်။
ထင်ထားသည်ထက် နီးကပ်သော တိတ်ဆိတ်သည့် အန္တရာယ် "ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါ" ကို သိရှိခြင်း
ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါ သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်း (Stroke) သည် ဦးနှောက်ကို အာဟာရ ပေးရန် သွားသော သွေးလည်ပတ်မှု ပုံမှန် မဟုတ်သည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ဦးနှောက်အတွင်းရှိ သွေးကြော ပေါက်ခြင်း သို့မဟုတ် ကျဉ်းပြီး ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထိုအခါ ဦးနှောက်ဆဲလ်များသည် အောက်ဆီဂျင်နှင့် အာဟာရဓာတ် ချို့တဲ့ပြီး ဦးနှောက်ဆဲလ်များ သေဆုံးကာ အာရုံကြောစနစ် ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။
ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ စာရင်းဇယားများအရ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါ လူနာ အသစ် တစ်နှစ်လျှင် ၂၀၀,၀၀၀ ကျော် ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ စိုးရိမ်စရာမှာ အလုပ်လုပ်နိုင်သည့် အရွယ်ရှိသူများတွင် ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု လမ်းကြောင်းသည် စဉ်ဆက်မပြတ် မြင့်တက်လာနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အရေးကြီးသော အကြောင်းရင်းမှာ ပြောင်းလဲလာသော နေထိုင်မှုပုံစံ၊ အလုပ်မှ စိတ်ဖိစီးမှု၊ မသင့်လျော်သော အစားအစာ စားသုံးခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။
ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါ၏ လက္ခဏာ သတိပေးချက် ၁၂ ခု စုစည်းချက်
ဤလက္ခဏာ သတိပေးချက်များကို သိရှိခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အား အခြေအနေကို အကဲဖြတ်နိုင်ပြီး လူနာကို ဆေးရုံသို့ အချိန်မီ လျင်မြန်စွာ ပို့ဆောင်နိုင်ရန် ကူညီပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှုနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို လျှော့ချရာတွင် အရေးကြီးသော အချက် ဖြစ်ပါသည်။
၁။ ဟန်ချက် ပျက်ခြင်း
မူးဝေခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ရာတွင် မတည်မငြိမ် ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်း မသိဘဲ လဲကျခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ လက္ခဏာများသည် အနည်းငယ် မူးဝေခြင်းမှ စတင်ပြီး ရပ်၍ သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်၍ မရနိုင်သည်အထိ ပြင်းထန်လာပါသည်။ လူနာသည် ကမ္ဘာကြီး လည်နေသကဲ့သို့ သို့မဟုတ် တစ်ဖက်သို့ လဲကျနေသကဲ့သို့ ခံစားရပါသည်။
၂။ အမြင် ပုံမှန် မဟုတ်ခြင်း
ပုံရိပ် နှစ်ထပ် မြင်ခြင်း၊ ရှေ့တွင်ရှိသည့်အရာ၏ တစ်ဝက်ကို မမြင်ရခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် အမြင် ဆုံးရှုံးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ လူနာသည် အလင်း လက်ခနဲ မြင်ရခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်တွင် မမြင်ရသော နေရာ ရှိခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
၃။ မျက်နှာ ရွဲ့ခြင်း
မျက်နှာ တစ်ဖက် အားနည်းခြင်း၊ မပြုံးနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပါးစပ်ထောင့် ရွဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အနည်းငယ် ထုံကျဉ်ခြင်း သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်းမှ စတင်ပါသည်။ လူနာသည် မျက်ခုံးကို မြှင့်၍ မရ၊ မျက်လုံးကို တင်းတင်း မှိတ်၍ မရ သို့မဟုတ် မျက်မှောင် ကြုတ်၍ မရ ဖြစ်ပါသည်။
၄။ လက်နှင့် ခြေထောက် အားနည်းခြင်း
တစ်ဖက်ရှိ လက် သို့မဟုတ် ခြေထောက်သည် ရုတ်တရက် အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ထုံကျဉ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အတိုင်း မြှောက်၍ သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်၍ မရ ဖြစ်ပါသည်။ လက္ခဏာများသည် လက်ချောင်းထိပ် သို့မဟုတ် ခြေချောင်းထိပ်မှ စတင်ပြီး အထက်သို့ ပျံ့နှံ့သွားပါသည်။
၅။ စကား မပီခြင်း
စကား မပီခြင်း၊ နားမလည်နိုင်အောင် ပြောခြင်း သို့မဟုတ် ဘာသာစကားကို ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ နားလည်ခြင်း ဖြစ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ လုံးဝ စကား မပြောနိုင် ဖြစ်ပါသည်။ လူနာသည် မိမိ ပြောလိုသည်ကို သိသော်လည်း အသံ မထွက်နိုင် သို့မဟုတ် မိမိ ပြောလိုသည့် စကားလုံး မဟုတ်သော စကားလုံးကို ပြောမိပါသည်။
၆။ ရုတ်တရက် ပြင်းထန်စွာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း
ယခင်က တစ်ခါမျှ မဖြစ်ဖူးသော ပြင်းထန်သည့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်ကာ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးဖြင့် မသက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ လူနာက ၎င်းကို ဘဝတွင် အဆိုးဆုံး နာကျင်မှုဟု ဖော်ပြပါသည်။ ပျို့အန်ချင်ခြင်း၊ အန်ခြင်း သို့မဟုတ် အလင်းကို ကြောက်ခြင်းတို့ တွဲ၍ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
၇။ တက်ခြင်း လက္ခဏာများ
ယခင်က ဝက်ရူးပြန်ရောဂါ ရာဇဝင် မရှိဘဲ တက်ခြင်း လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ဖြစ်ပါသည်။ မျက်နှာ ရွဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် လက်နှင့် ခြေထောက် ဆတ်ဆတ်ခါခြင်းကဲ့သို့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုတွင်သာ တက်ခြင်း သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ် တစ်ခုလုံး တက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
၈။ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်းနှင့် ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခြင်း လက္ခဏာများ
မှတ်ဉာဏ် ရုတ်တရက် ကျဆင်းခြင်း၊ အချိန်၊ နေရာ သို့မဟုတ် လူပုဂ္ဂိုလ်ကို ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ မိမိ မည်သည့်နေရာတွင် ရှိနေသည် သို့မဟုတ် မည်သည့်နေ့၊ မည်သည့်အချိန် ဖြစ်သည်ကို မသိခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ စိုးရိမ်ပူပန်မှု သို့မဟုတ် စရိုက် ပြောင်းလဲခြင်း တွဲ၍ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
၉။ မျိုချခြင်း ပြဿနာများ
မျိုချရ ခက်ခဲခြင်း၊ သွားရည် ယိုစီးခြင်း သို့မဟုတ် လွယ်လွယ် သီးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အစားအစာ သို့မဟုတ် ရေသည် လည်ချောင်းတွင် တစ်နေပြီး မျိုချ၍ မရသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း၊ အစားအစာ နှာခေါင်းမှ ပြန်ထွက်ခြင်းနှင့် အသံ ဝင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အစားအစာ အဆုတ်ထဲသို့ ဝင်သွားနိုင်သောကြောင့် အန္တရာယ် ရှိပါသည်။
၁၀။ ပျို့အန်ချင်ခြင်းနှင့် အန်ခြင်း
အကြောင်းရင်း မသိဘဲ ပြင်းထန်စွာ အန်ခြင်း ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အခြား လက္ခဏာများနှင့် တွဲ၍ ဖြစ်သည့်အခါ ဖြစ်ပါသည်။ ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်ပြီး အစားအစာ စားသုံးခြင်းနှင့် မဆက်စပ်ဘဲ ပြင်းထန်ကာ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပြီး အစားအစာ မစားနိုင် ဖြစ်စေပါသည်။
၁၁။ ပင်ပန်းခြင်းနှင့် ပြင်းထန်စွာ နွမ်းနယ်ခြင်း
လုံလောက်စွာ အနားယူထားသော်လည်း ပုံမှန် မဟုတ်ဘဲ နွမ်းနယ်ပြီး မည်သည့်အရာကိုမျှ လုပ်ရန် အား မရှိခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ပုံမှန် ပင်ပန်းခြင်းနှင့် ကွဲပြားပြီး အနားယူသော်လည်း မသက်သာဘဲ လက်ကို မြှောက်ရန်ပင် အား မရှိ ဖြစ်ပါသည်။
၁၂။ ဆက်တိုက် ကြို့ထိုးခြင်း လက္ခဏာများ
ပုံမှန်ထက် ကြာရှည်စွာ ကြို့ထိုးပြီး မရပ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများတွင် ဖြစ်ပါသည်။ လက္ခဏာများသည် နာရီပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် ရက်ပေါင်းများစွာ ဆက်လက် ဖြစ်ပေါ်ပြီး အသက်အောင့်ထားခြင်း သို့မဟုတ် ရေသောက်ခြင်းကဲ့သို့ အထွေထွေ နည်းလမ်းများဖြင့် မရပ်ပါ။
B.E.F.A.S.T. မူဖြင့် တိကျစွာ မှတ်သားထားရမည့် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်သော အဓိက လက္ခဏာ သတိပေးချက်များ
လက္ခဏာ သတိပေးချက် ၁၂ ခု အပြင် ဆရာဝန်များသည် အများပြည်သူ အရေးပေါ် အခြေအနေကို လျင်မြန်စွာ အကဲဖြတ်နိုင်ရန် လွယ်ကူသော မှတ်သားနည်းကိုလည်း တီထွင်ထားပါသည်။
- B - Balance (ဟန်ချက်)၊ လမ်းလျှောက်ပုံနှင့် ဟန်ချက်ကို စောင့်ကြည့်ပါ
- E - Eyes (မျက်လုံး)၊ အမြင်ကို စစ်ဆေးပါ
- F - Face (မျက်နှာ)၊ မျက်နှာ ရွဲ့မရွဲ့ ကြည့်ရန် ပြုံးခိုင်းပါ
- A - Arms (လက်မောင်း)၊ လက်နှစ်ဖက်လုံးကို အပေါ်သို့ မြှောက်ခိုင်းပါ
- S - Speech (စကားပြောခြင်း)၊ ရိုးရှင်းသော စာကြောင်း တစ်ကြောင်းကို ပြောခိုင်းပါ
- T - Time (အချိန်)၊ လက္ခဏာများ စတင်သည့် အချိန်ကို မှတ်သားပြီး ဆေးရုံသို့ လျင်မြန်စွာ ပို့ဆောင်ပါ
မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (FAQ)
အသက်ငယ်သူများတွင် ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါသည် မည်သည့်အရာကြောင့် ဖြစ်ပါသနည်း
လူငယ်များတွင် အဓိက အကြောင်းရင်းများမှာ သန္ဓေတားဆေး သောက်သုံးခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အရက် အလွန်အကျွံ သောက်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ အိပ်ချိန် မလုံလောက်ခြင်း၊ စွဲလမ်းစေသော ဆေးဝါးများ သုံးစွဲခြင်း၊ သွေးကြော ပုံမှန် မဟုတ်ခြင်း၊ ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် မျိုးရိုးဗီဇ ရောဂါများ ဖြစ်ပါသည်။
TIA သို့မဟုတ် Mini-Stroke ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ မည်မျှ အန္တရာယ် ရှိပါသနည်း
TIA သည် ဦးနှောက်ကို အာဟာရ ပေးမည့် သွေး ယာယီ ချို့တဲ့သည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။ လက္ခဏာများသည် ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါနှင့် ဆင်တူသော်လည်း ၂၄ နာရီအတွင်း အလိုအလျောက် ပျောက်ကွယ်သွားပါသည်။ လက္ခဏာများ ပျောက်သွားသော်လည်း ၉၀ ရက်အတွင်း ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမြင့်သောကြောင့် ၎င်းသည် အရေးကြီးသော လက္ခဏာ သတိပေးချက် ဖြစ်ပါသည်။
ရောဂါ ဖြစ်ပြီးနောက် ထပ်မံ မဖြစ်စေရန် မိမိကိုယ်ကို မည်သို့ စောင့်ရှောက်ရမည်နည်း
- ဆရာဝန် ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ဆေးကို ပုံမှန် သောက်ပါ
- သွေးပေါင်ချိန်၊ သွေးတွင်း သကြားဓာတ်နှင့် သွေးတွင်း အဆီကို ထိန်းချုပ်ပါ
- ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အရက်သောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ
- သင့်လျော်သလို လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပါ
- ချိန်းဆိုထားသည့်အတိုင်း စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုအတွက် ပုံမှန် လာရောက်ပါ
- လဲကျခြင်းမှ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် ကာယကုထုံးဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာ စွမ်းရည်ကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ပါ
အနှစ်ချုပ်
ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါသည် လူတိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော တိတ်ဆိတ်သည့် အန္တရာယ် ဖြစ်ပါသည်။ လက္ခဏာ သတိပေးချက် ၁၂ ခုကို သိရှိခြင်းနှင့် B.E.F.A.S.T. မူကို မှတ်သားထားခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အား အခြေအနေကို အကဲဖြတ်ပြီး အချိန်မီ ကူညီပေးနိုင်ရန် အထောက်အကူ ဖြစ်စေပါမည်။ နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ကာကွယ်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးကို ပုံမှန် ဂရုစိုက်ခြင်းနှင့် နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းတို့သည် ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် ကူညီပေးမည့် အရေးကြီးသော အချက်များ ဖြစ်ပါသည်။
PYONG Rehabilitation Center တွင် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဆေးပညာ နယ်ပယ်တွင် အထူးပြုသော ဆရာဝန်အဖွဲ့ ရှိပြီး ကာကွယ်ခြင်းနှင့် အာရုံကြောစနစ်နှင့် ကြွက်သားများ၏ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ် ပေးရန် အသင့်ရှိပါသည်။ အထူးသဖြင့် နာတာရှည် နာကျင်မှု၊ ကြာရှည်စွာ ထိုင်၍ အလုပ်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် စုပုံနေသော စိတ်ဖိစီးမှုကြောင့် ဦးနှောက်သွေးကြော ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိသော အလုပ်လုပ်သူများအတွက် ဖြစ်ပါသည်။ သင့်တွင် လည်ပင်း နာကျင်ခြင်း၊ ပခုံး နာကျင်ခြင်း၊ နာတာရှည် ခေါင်းကိုက်ခြင်း လက္ခဏာများ ရှိပါက သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်ရန် ကျန်းမာရေး စမ်းသပ်စစ်ဆေးလိုပါက