ခြေဖဝါး နာကျင်ခြင်း ပြဿနာ ကြုံဖူးလျှင် သို့မဟုတ် ရပ်တိုင်း၊ လမ်းလျှောက်တိုင်း ဖနောင့်တွင် ကိုက်ခဲမှု ခံစားရဖူးလျှင် ၎င်းသည် ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း၏ အချက်ပြမှု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ခြေဖဝါးအောက်ရှိ အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်ပြီး သင့်လျော်သော ကုသမှု မခံယူပါက သင် ပုံမှန်အတိုင်း လမ်းမလျှောက်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှု အမျိုးမျိုးကို မလုပ်နိုင်ခြင်း ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဤဆောင်းပါးတွင် ခြေဖဝါး နာကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းရင်းများ၊ မကြာခဏ တွေ့ရသော ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ထိရောက်သော ကုသမှု ချဉ်းကပ်ပုံများ အပါအဝင် ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းအကြောင်း နားလည်အောင် ရှင်းပြပါမည်။
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း ဆိုသည်မှာ
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးပညာ ဝေါဟာရအရ ခြေဖဝါး အရွတ် ရောင်ရမ်းခြင်း (Plantar Fasciitis) ဟု ခေါ်သော အခြေအနေသည် ခြေဖဝါးအောက်ရှိ အမြှေးပါးတွင် ရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်ပေါ်သော အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။ ခြေဖဝါးအောက်ရှိ အမြှေးပါးသည် ဖနောင့်ကို ခြေချောင်းအားလုံးနှင့် ဆက်သွယ်ပေးသော တာဝန်ရှိပါသည်။ ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း၏ အဓိက ရောဂါလက္ခဏာမှာ ဖနောင့်နေရာတွင် ကိုက်ခဲ နာကျင်ခြင်း ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် မနက် အိပ်ရာထပြီး စတင် ရပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်ခြင်း ပြုလုပ်သောအခါ ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ခြေဖဝါးအောက်ရှိ အမြှေးပါး ဆွဲဆန့်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် ဆွဲငင်ခံရခြင်းကြောင့် ရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၏ ရလဒ် ဖြစ်ပါသည်။
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းရင်းများ
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းရင်းများမှာ ခြေထောက်ကို အလွန်အကျွံ သို့မဟုတ် ထပ်ခါထပ်ခါ အသုံးပြုခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ ဥပမာ ခြေဖဝါး ကြွက်သားများနှင့် အရွတ်များကို လုံလောက်စွာ မဆွဲဆန့်ဘဲ ကြာရှည်စွာ ရပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ ခြေဖဝါး ပြား (Flat Foot) သို့မဟုတ် ခြေဖဝါး ခုံးမြင့် (High Arch Foot) ကဲ့သို့ ခြေထောက် ပုံသဏ္ဌာန် ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း တို့ ဖြစ်ပါသည်။ သို့မဟုတ် မသင့်လျော်သော ဖိနပ် စီးခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန် များခြင်း သို့မဟုတ် အားကစားကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကစားခြင်း ကဲ့သို့သော အခြား အချက်များကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပြီး ၎င်းတို့က ခြေဖဝါး အမြှေးပါးတွင် တင်းမာမှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို ယခုထိ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသေချာသေးသော်လည်း ခြေဖဝါး အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းမှုကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်သော အချက်များစွာ ရှိပါသည်။
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းကို ကုသသည့် ချဉ်းကပ်ပုံ
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းကို ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ရောဂါ ပြင်းထန်မှုပေါ် မူတည်၍ နည်းလမ်းများစွာဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။ အများအားဖြင့် ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချခြင်းနှင့် ခြေဖဝါး အမြှေးပါး ပြန်လည် သန်မာလာစေရန် ပြန်လည် ကောင်းမွန်စေခြင်းကို အလေးထားပါသည်။ ကုသမှု ချဉ်းကပ်ပုံများကို အောက်ပါအတိုင်း နည်းလမ်းများစွာ ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းကို ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဆေးပညာဖြင့် ကုသခြင်း
ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဆေးပညာဖြင့် ကုသခြင်းသည် ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း၏ ရောဂါလက္ခဏာများကို ကောင်းစွာ သက်သာစေသော နည်းလမ်းများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် စွမ်းအားမြင့် လေဆာ ကုထုံး (High Power Laser) သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း (Peripheral Magnetic Stimulator, PMS) ကဲ့သို့သော ဆေးပညာ နည်းပညာနှင့် ကိရိယာများကို အသုံးပြု၍ သွေးလည်ပတ်မှုကို လှုံ့ဆော်ပြီး ခြေဖဝါး အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းမှုကို သက်သာစေရာတွင် ကူညီပါသည်။ ထို့အပြင် တင်းမာနေသော ခြေသလုံးနေရာတွင် အနောက်တိုင်း အပ်စိုက်ကုသခြင်း သို့မဟုတ် အနောက်တိုင်း ဆေးပညာ အပ်စိုက်ကုသနည်း (Dry Needling) ကိုလည်း တွဲဖက် အသုံးပြုပါသည်။ ထို့အပြင် နှိပ်နယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြွက်သား ဆွဲဆန့်ခြင်း ကဲ့သို့သော သင့်လျော်သည့် ကာယကုထုံး (Physical therapy) နည်းလမ်းများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဖနောင့်အရွတ် (Achilles Tendon) နှင့် ခြေဖဝါး အမြှေးပါးကို မှန်ကန်သော နည်းလမ်းဖြင့် ဆွဲဆန့်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ရောဂါလက္ခဏာ သက်သာစေရန် ဆေးဝါး အသုံးပြုခြင်း
ခြေဖဝါး နာကျင်မှု ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပေါ်သည့် အခြေအနေတွင် ibuprofen (Ibuprofen) သို့မဟုတ် Arcoxia (Arcoxia) ကဲ့သို့သော စတီးရွိုက် မဟုတ်သော ရောင်ရမ်းမှု သက်သာစေသည့် ဆေးများ (NSAIDs, Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs) အုပ်စုကဲ့သို့ ရောင်ရမ်းမှု သက်သာစေသော ဆေးများ အသုံးပြုခြင်းသည် ကိုက်ခဲမှုနှင့် ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရာတွင် ကူညီနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ရှောင်ရှားရန် ဆေးဝါး အသုံးပြုခြင်းကို ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း လိုက်နာသင့်ပါသည်။
လေ့ကျင့်ခန်းဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာ သက်သာစေခြင်း
လေ့ကျင့်ခန်းနှင့် ဆွဲဆန့်ခြင်းသည် ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းကို ကုသရာတွင် အရေးကြီးသော နည်းလမ်းများ ဖြစ်ပါသည်။ ဖနောင့်အရွတ်နှင့် ခြေဖဝါး အမြှေးပါးကို ဆွဲဆန့်ခြင်းသည် နာကျင်မှုကို လျှော့ချပေးပြီး အရွတ် တင်းမာမှုကို သက်သာစေကာ ခြေဖဝါးအောက်ရှိ အမြှေးပါး၏ ပျော့ပြောင်းမှုနှင့် ခွန်အားကို တိုးစေရာတွင် ကူညီပါမည်။ ထို့အပြင် ခြေဖဝါးနေရာရှိ သွေးလည်ပတ်မှုကို လှုံ့ဆော်ရန် ဘောလုံး သို့မဟုတ် နှိပ်နယ်ကိရိယာကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း လွယ်ကူစွာ ဖြစ်နိုင်သော အန္တရာယ်ရှိ အုပ်စုများ
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းသည် အသက်အရွယ်မရွေး လူတိုင်းတွင် ဖြစ်နိုင်သော ရောဂါ ဖြစ်သော်လည်း အချို့ လူအုပ်စုများတွင် အခြားသူများထက် ရောဂါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေ ပိုများပါသည်
- ခြေဖဝါးကို အလွန်အကျွံ အသုံးပြုသူများ၊ အရွတ်များကို သင့်လျော်စွာ မဆွဲဆန့်ဘဲ ကြာရှည်စွာ ရပ်ခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြေးခြင်းသည် ခြေဖဝါး အမြှေးပါးတွင် ဖိစီးမှုနှင့် ဒဏ်ရာကို ဖြစ်စေပါမည်
- ကိုယ်အလေးချိန် များသူများ၊ ကိုယ်အလေးချိန် များလေ ခြေဖဝါးက အလေးချိန်နှင့် ထိခိုက်မှုကို ပိုမို ထမ်းရလေ ဖြစ်ပြီး အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း ပြဿနာကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်
- သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ခြေဖဝါးအောက်ရှိ အမြှေးပါး၏ ပျော့ပြောင်းမှု လျော့နည်းလာပြီး ရောင်ရမ်းမှု လွယ်ကူစွာ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်
- မသင့်လျော်သော ဖိနပ် စီးခြင်း၊ ဖိနပ်ပါး မာသော သို့မဟုတ် ထိခိုက်မှုကို ကောင်းစွာ မစုပ်ယူနိုင်သော ဖိနပ် စီးခြင်းသည် ခြေဖဝါး ကိုက်ခဲမှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်
- ခြေဖဝါး ပြား (Flat Foot) သို့မဟုတ် ခြေဖဝါး ခုံးမြင့် (High Arch Foot) ကဲ့သို့ ခြေထောက် ပုံသဏ္ဌာန် ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း၊ ခြေထောက် ပုံသဏ္ဌာန် ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်းသည် ခြေဖဝါးပေါ်ရှိ အလေးချိန် ဖြန့်ဝေမှုကို ပုံမှန်မဟုတ်စေပြီး ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း ပိုမို လွယ်ကူစွာ ဖြစ်ပေါ်စေသော အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်
- အားကစားသမားများ၊ ပြေးခြင်း သို့မဟုတ် ခုန်ခြင်း ကဲ့သို့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် လေ့ကျင့်သူ သို့မဟုတ် အားကစား ကစားသူများသည် ခြေထောက်က ထိခိုက်မှုကို မကြာခဏ ခံရသောကြောင့် ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားလေ့ ရှိပါသည်
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ရိုးရှင်းသော အကြံပြုချက်များ
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်းသည် လွယ်ကူစွာ ပြုလုပ်နိုင်ပြီး အချိန် များစွာ မယူပါ။ ခြေထောက် အသုံးပြုပုံ အလေ့အထကို ပြုပြင်ပြီး ခြေထောက် ကျန်းမာရေးကို ပိုမို ဂရုစိုက်ရုံဖြင့် ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေကို ထိရောက်စွာ လျှော့ချနိုင်ပါသည်။ အလွယ်ကူဆုံး နည်းလမ်းများထဲမှ တစ်ခုမှာ ခြေဖဝါး ကြွက်သားများနှင့် အရွတ်များကို ဆွဲဆန့်ခြင်းကို ဆက်လက် ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ခြေထောက်ပေါ်တွင် ကြာရှည်စွာ ရပ်ရသူ သို့မဟုတ် အလေးချိန် ထမ်းရလေ့ရှိသူများသည် အရွတ်တွင် ပျော့ပြောင်းမှုနှင့် ခွန်အား ရှိစေရန် ဖနောင့်အရွတ်နှင့် ခြေဖဝါး အမြှေးပါးကို ပုံမှန် ဆွဲဆန့်သင့်ပါသည်။
ထို့အပြင် အသုံးပြုမှုနှင့် သင့်လျော်သော ဖိနပ် စီးခြင်းသည် အလွန် အရေးကြီးပါသည်။ အထူးသဖြင့် ပြေးဖိနပ် သို့မဟုတ် ကြာရှည်စွာ ရပ်ရန် သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်ရန် ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားသော ဖိနပ် ကဲ့သို့ ထိခိုက်မှုကို ကောင်းစွာ စုပ်ယူနိုင်သော ဖိနပ်ပါး ပါသည့် ဖိနပ်ကို ရွေးချယ် စီးသင့်ပါသည်။ ၎င်းသည် ခြေဖဝါးအပေါ် ထိခိုက်မှုကို လျှော့ချပေးပြီး ခြေဖဝါးအောက်ရှိ အမြှေးပါး အလွန်အကျွံ ဆွဲဆန့်ခံရခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါမည်။
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်သော နောက်ထပ် နည်းလမ်းမှာ ခြေဖဝါးပေါ်ရှိ ဖိအား ဖြန့်ဝေမှု မမျှတစေသော ကိုယ်ဟန်ဖြင့် ရပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိုင်ခြင်း ကဲ့သို့ မသင့်လျော်သော ကိုယ်ဟန်ဖြင့် ရပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်ခြင်းကို ရှောင်ရှားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် သင်၏ ခြေထောက်များ အနားယူပြီး ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာနိုင်ရန် မလိုအပ်ပါက အနားမယူဘဲ ကြာရှည်စွာ လမ်းလျှောက်ခြင်း ကဲ့သို့ ခြေထောက်ကို အလွန်အကျွံ အသုံးပြုခြင်းကို ရှောင်ရှားသင့်ပါသည်။ ထို့ပြင် ကိုယ်အလေးချိန်ကို သင့်လျော်အောင် ထိန်းထားခြင်းသည်လည်း ခြေဖဝါးပေါ်တွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဖိအား ဝန်ကို လျှော့ချရာတွင် ကူညီပါသည်။ ဤအကြံပြုချက်များကို ပုံမှန် လိုက်နာနိုင်ပါက ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ဝေးဝေး နေနိုင်ပြီး ခြေထောက် ကိုက်ခဲမှု မရှိဘဲ လှုပ်ရှားမှု အမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်နိုင်ရန် ကူညီပါမည်။
အနှစ်ချုပ်
ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းသည် လူတိုင်းတွင် ဖြစ်နိုင်သော ရောဂါ ဖြစ်ပြီး ခြေဖဝါးနှင့် ဖနောင့် နာကျင်ခြင်း ရောဂါလက္ခဏာများ မကြာခဏ ရှိပါသည်။ ပစ်ထားပါက လမ်းလျှောက်ခြင်းနှင့် နေ့စဉ် နေထိုင်မှုကို ထိခိုက်နိုင်ပါသည်။ ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းကို ကုသရာတွင် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဆေးပညာ နည်းလမ်းများ အသုံးပြုခြင်း၊ ဆေးဝါး အသုံးပြုခြင်းနှင့် အရွတ်များကို ဆွဲဆန့်ရန် လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်ခြင်းမှ စ၍ နည်းလမ်း အမျိုးမျိုး ရှိပါသည်။ ခြေထောက် အသုံးပြုပုံ အလေ့အထကို ပြုပြင်ခြင်းသည် ရေရှည်တွင် ခြေဖဝါးအောက် အမြှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရာတွင် ကူညီပါမည်။