DOMS သို့မဟုတ် နောက်ကျမှ ဖြစ်ပေါ်သော ကြွက်သား ကိုက်ခဲခြင်း (Delayed Onset Muscle Soreness) သည် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်သော ကြွက်သား ကိုက်ခဲခြင်း ဖြစ်ပြီး သင်တို့ အများအပြား ရင်းနှီးပြီး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ DOMS သည် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပြီး ခန့်မှန်းခြေ ၆ မှ ၁၂ နာရီအကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်ပြီး ၇ ရက်အတွင်း တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျသွားသော ကြွက်သား ကိုက်ခဲမှု ဖြစ်ပါသည်။ ပထမဆုံးအကြိမ် လေ့ကျင့်ခန်း စတင် လုပ်သူများ သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်မှု အဆင့်ကို မြှင့်တင်နေသူများတွင် မကြာခဏ တွေ့ရပါသည်။ အကြောင်းမှာ ယခင်က တစ်ခါမျှ အသုံးမပြုခဲ့ဖူးသော ကြွက်သား အစိတ်အပိုင်း အသစ်များကို အသုံးပြုရသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ အခြား လှုပ်ရှားမှု အမျိုးအစားများတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကြွက်သားများ ဆန့်ရသော သို့မဟုတ် ဆတ်ခနဲ လှုပ်ရှားရသော လှုပ်ရှားမှုများသည်လည်း DOMS ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
DOMS လက္ခဏာများကို တောင့်တင်းခြင်းနှင့် တင်းမာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ကြွက်သား နာကျင်မှုမှ သတိပြုမိနိုင်ပါသည်။ ထိလျှင် နာသော နေရာများ တွေ့ရခြင်း၊ ပြန်လည် ကောင်းမွန်မလာမီ ကြွက်သား ခွန်အား လျော့ကျခြင်းတို့လည်း ရှိပြီး ဖောရောင်ခြင်း တွဲဖက် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ DOMS သည် အန္တရာယ်မရှိသော အခြေအနေ ဖြစ်ပြီး ကြွက်သား သန်မာလာခြင်း ဖြစ်စဉ်၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ DOMS ၏ အကြောင်းရင်းနှင့် ပတ်သက်၍ တိကျသော နိဂုံး မရှိသေးပါ။ သို့သော် DOMS ဖြစ်ပေါ်သော ကြွက်သား အပိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ဘေးကင်းသော အဆင့်ရှိ အလွန်သေးငယ်သော စုတ်ပြဲမှုများ သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုသော လေ့လာမှု သီအိုရီများ ရှိပါသည်။
ထို့ကြောင့် ကြွက်သား နာကျင်မှုသည် DOMS ကြောင့် အမှန်တကယ် ဖြစ်ပါက လက္ခဏာများ အလိုအလျောက် တဖြည်းဖြည်း သက်သာလာမည် ဖြစ်သဖြင့် ကုသရန် မလိုအပ်ပါ။ နာကျင်မှုက အနှောင့်အယှက် ဖြစ်လောက်အောင် ရှိပါက ပါရာစီတမော သို့မဟုတ် ကြွက်သား ပြေလျော့ဆေးကဲ့သို့ အိမ်သုံး ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး နာကျင်နေသော ကြွက်သား အစိတ်အပိုင်းများကို ၂ မှ ၃ ရက် ဦးစွာ အနားပေးပါ။ သို့သော် အသုံးပြုပြီး ချက်ချင်း နာကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်ပါက ဒဏ်ရာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ပါက မှန်ကန်သော ရောဂါရှာဖွေဖော်ထုတ်ချက်နှင့် ကုသမှုအတွက် ဆရာဝန်ထံ ပြသရန် လိုအပ်ပါသည်။
DOMS ကို ကုသရန် နည်းလမ်း အမျိုးမျိုး ရှိပါသည်။ ဥပမာ ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်း၊ HBOT ဖြင့် ကုသခြင်း သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်ခြင်းနှင့် အအေးကပ်ခြင်းကဲ့သို့ ကာယကုထုံး ကိရိယာများကို အသုံးပြု၍ ကုသခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။ သို့မဟုတ် မကုသဘဲ ထားလျှင်လည်း လက္ခဏာများသည် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း အလိုအလျောက် ပျောက်ကင်းသွားပါမည်။
DOMS ကို ကာကွယ်ခြင်းကို လွယ်ကူစွာ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်မီနှင့် လုပ်ပြီးနောက် ကြွက်သားများကို ဆန့်ခြင်း၊ ကြွက်သားများကို မသုံးမီ ခန္ဓာကိုယ်ကို အသင့်ဖြစ်အောင် သွေးပူလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် လေ့ကျင့်မှု အဆင့်ကို တဖြည်းဖြည်း မြှင့်ခြင်းနှင့် လျှော့ခြင်းနှင့် ကြွက်သား ခွန်အား တိုးစေရန် ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။