สำหรับใครที่เคยมีอาการเจ็บบริเวณหลังส้นเท้าเวลาเดินหรือวิ่ง อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าคุณกำลังมีปัญหาเอ็นร้อยหวายอักเสบ ซึ่งเป็นอาการที่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ทำให้เคลื่อนไหวร่างกายไม่สะดวก และหากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกวิธี อาจทำให้เอ็นร้อยหวายฉีกขาดได้ บทความนี้จะพาคุณไปทำความรู้จักกับอาการเอ็นร้อยหวายอักเสบว่าคืออะไร มีสาเหตุจากอะไร และเอ็นร้อยหวายอักเสบ วิธีรักษามีอะไรบ้าง

รู้จักกับเอ็นร้อยหวายอักเสบ

เอ็นร้อยหวายอักเสบ (Achilles Tendinitis) เป็นภาวะที่เกิดการอักเสบของเส้นเอ็นร้อยหวาย ซึ่งเป็นเส้นเอ็นที่เชื่อมต่อระหว่างกล้ามเนื้อน่องกับกระดูกส้นเท้า เมื่อเกิดอาการ ผู้ป่วยจะรู้สึกเจ็บปวดบริเวณหลังส้นเท้าเวลาเดิน วิ่ง หรือทำกิจกรรมต่าง ๆ โดยอาการอาจมีความรุนแรงตั้งแต่ระดับเล็กน้อยไปจนถึงระดับรุนแรง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการเคลื่อนไหวและการใช้ชีวิตประจำวันได้ การเข้าใจเกี่ยวกับเอ็นร้อยหวายอักเสบ วิธีรักษา จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการจัดการกับอาการและป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

เอ็นร้อยหวายคืออะไร

เอ็นร้อยหวาย (Achilles Tendon) เป็นเส้นเอ็นที่ใหญ่ที่สุดและแข็งแรงที่สุดในร่างกายมนุษย์ อยู่บริเวณด้านหลังของขาส่วนล่าง โดยทำหน้าที่เชื่อมต่อกล้ามเนื้อน่องกับกระดูกส้นเท้า เอ็นร้อยหวายมีบทบาทสำคัญในการเคลื่อนไหวของเท้า โดยทำหน้าที่เสมือนสปริงที่ช่วยส่งแรงถีบและลดแรงกระแทกในขณะที่เราลุกขึ้นยืน เดิน วิ่ง หรือกระโดด เอ็นร้อยหวายจึงเป็นอวัยวะที่ใช้งานบ่อย ทำให้มีโอกาสเกิดการอักเสบได้ง่าย โดยเฉพาะในกลุ่มนักกีฬาหรือผู้ที่ออกกำลังกายหนัก

สาเหตุที่ทำให้เอ็นร้อยหวายอักเสบ

เอ็นร้อยหวายอักเสบเป็นปัญหาที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในกลุ่มนักกีฬาและผู้ที่ต้องยืนเป็นเวลานาน แม้จะดูเหมือนเป็นอาการเจ็บป่วยเพียงเล็กน้อย แต่หากปล่อยทิ้งไว้ ไม่ทำการรักษาอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพที่รุนแรงได้ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับเอ็นร้อยหวายอักเสบ วิธีรักษา จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง ไปดูกันว่าสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะนี้มีอะไรบ้าง และเราควรดูแลรักษาอย่างไร

ออกกำลังกายที่ได้รับแรงกระแทก

การออกกำลังกายหรือเล่นกีฬาที่มีการรับแรงกระแทกสูง เช่น การวิ่ง การกระโดด หรือการเล่นกีฬาที่ต้องเปลี่ยนทิศทางอย่างฉับพลัน สามารถทำให้เกิดการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นบริเวณข้อเท้าได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อออกกำลังกายมากเกินไปหรือเพิ่มความหนักของการออกกำลังกายอย่างรวดเร็ว ร่างกายอาจไม่สามารถปรับตัวได้ทัน ส่งผลให้เกิดการอักเสบของเอ็นร้อยหวายได้

ใช้งานข้อเท้ามากเกินไป

เอ็นร้อยหวายนั้นอยู่ในบริเวณที่ต้องรับน้ำหนักและแรงกระแทกตลอดเวลาที่เราเคลื่อนไหว หากมีการใช้งานข้อเท้ามากเกินไป เช่น การยืนเป็นเวลานาน การเดินหรือวิ่งระยะทางไกลโดยไม่ได้มีการเตรียมความพร้อมของร่างกาย ก็สามารถทำให้เกิดการอักเสบของเอ็นร้อยหวายได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ที่ไม่ได้ออกกำลังกายเป็นประจำหรือผู้ที่เพิ่งเริ่มต้นโปรแกรมการออกกำลังกายใหม่

เส้นเอ็นและกล้ามเนื้อตึงตัว

หากไม่ค่อยได้ออกกำลังกายที่ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ หรือไม่ค่อยได้ยืดเหยียดกล้ามเนื้อก่อนและหลังการออกกำลังกาย จะทำให้กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นเกิดการตึงตัว ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการบาดเจ็บได้ง่าย เมื่อกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นมีความตึงตัวมากเกินไป จะทำให้ความสามารถในการรองรับแรงกระแทกและการยืดหยุ่นลดลง เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดการอักเสบของเอ็นร้อยหวาย

กระดูกและข้อเกิดการอักเสบ

สำหรับผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับกระดูกและข้อ เช่น โรครูมาตอยด์ โรคเกาต์ จะมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดเอ็นร้อยหวายอักเสบได้ง่าย โดยเฉพาะผู้ที่มีปัญหากระดูกงอกบริเวณส้นเท้า ซึ่งจะทำให้เกิดการเสียดสีระหว่างกระดูกงอกกับเอ็นร้อยหวาย ก่อให้เกิดการระคายเคืองและอักเสบได้ง่าย นอกจากนี้ โรคที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบของข้อต่อยังสามารถส่งผลกระทบต่อเอ็นร้อยหวายได้โดยตรง ทำให้เกิดการอักเสบและปวดได้

อาการของเอ็นร้อยหวายอักเสบ

เมื่อเกิดปัญหาเอ็นร้อยหวายอักเสบจะเริ่มต้นจากอาการปวดที่ไม่ได้รุนแรงมาก และอาการจะรุนแรงขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป หากอาการยังไม่ดีขึ้นภายใน 2-3 วัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและเรียนรู้เกี่ยวกับเอ็นร้อยหวายอักเสบ วิธีรักษาที่เหมาะสม เพราะการรักษาแต่เนิ่น ๆ จะช่วยป้องกันไม่ให้อาการลุกลามจนรุนแรง โดยทั่วไปผู้ป่วยมักมีอาการ ดังนี้

รู้สึกปวดตื้อ ๆ บริเวณหลังส้นเท้า โดยเฉพาะเมื่อเพิ่งตื่นนอนหรือหลังจากนั่งเป็นเวลานาน
อาการปวดมักจะรุนแรงขึ้นเมื่อเดิน วิ่ง หรือขึ้นบันได
มีอาการปวดรุนแรงหลังจากออกกำลังกายเสร็จใหม่ ๆ
อาจมีอาการบวมเล็กน้อยบริเวณเอ็นร้อยหวาย และรู้สึกร้อนเมื่อสัมผัส
กล้ามเนื้อน่องอาจรู้สึกตึงกว่าปกติ
อาจมีเสียงดังกรอบแกรบเมื่อขยับข้อเท้า
ในกรณีที่รุนแรง อาจรู้สึกเจ็บแม้แต่ขณะพัก

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เอ็นร้อยหวายอักเสบได้ง่าย

นอกจากสาเหตุหลักที่กล่าวมาแล้ว ยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่อาจกระตุ้นให้เกิดอาการเอ็นร้อยหวายอักเสบได้ง่ายขึ้น

เพศ พบว่าผู้ชายมีแนวโน้มที่จะเกิดอาการเอ็นร้อยหวายอักเสบมากกว่าผู้หญิง
อายุ ผู้ที่มีอายุมากขึ้นมีความเสี่ยงสูงขึ้น เนื่องจากเอ็นร้อยหวายเสื่อมสภาพตามอายุ
น้ำหนักตัว ผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรือเป็นโรคอ้วนมีแนวโน้มที่จะเกิดอาการได้ง่ายกว่า
สภาพเท้า ผู้ที่มีเท้าแบนหรือโค้งสูงเกินไปมีความเสี่ยงสูงขึ้น
การสวมรองเท้าที่ไม่เหมาะสม โดยเฉพาะรองเท้าที่ไม่รองรับส้นเท้าอย่างเพียงพอ
การเปลี่ยนแปลงพื้นผิวการวิ่งหรือเล่นกีฬาอย่างกะทันหันสามารถทำให้เกิดปัญหาเอ็นร้อยหวายอักเสบได้

แนวทางการบรรเทาอาการเอ็นร้อยหวายอักเสบด้วยตัวเอง

สำหรับผู้ที่มีอาการปวดเพียงเล็กน้อย หรืออาการเอ็นร้อยหวายอักเสบระยะแรก สามารถบรรเทาอาการปวด และดูแลตัวเองได้ในเบื้องต้น โดยเริ่มจากการพักการใช้งานข้อเท้า หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้ข้อเท้าได้รับแรงกระแทก เพื่อป้องกันไม่ให้อาการหนักขึ้น นอกจากนี้ การประคบเย็นด้วยน้ำแข็งหรือแผ่นประคบเย็นบริเวณที่ปวดประมาณ 15-20 นาที ทุก 2-3 ชั่วโมง จะช่วยลดการอักเสบได้ การใช้ผ้ายืดพันรอบข้อเท้าก็เป็นอีกวิธีที่ช่วยลดการบวมและพยุงเอ็นได้เป็นอย่างดี แต่ควรระวังไม่รัดแน่นเกินไป อย่างไรก็ตาม หากอาการไม่ดีขึ้นหลังจากดูแลตนเอง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม

เมื่อเอ็นร้อยหวายอักเสบ วิธีรักษามีอะไรบ้าง

เมื่อลองบรรเทาอาการปวดจากเอ็นร้อยหวายด้วยตัวเองแล้ว แต่อาการยังไม่ดีขึ้น แพทย์จะทำการประเมินอาการ และเลือกแนวทางในการรักษาที่เหมาะสมกับคนไข้มากที่สุด ซึ่งเอ็นร้อยหวายอักเสบวิธีรักษาจะมี ดังนี้

ยาบรรเทาอาการปวด

สำหรับผู้ที่มีอาการปวดตั้งแต่ระดับปานกลางไปจนถึงอาการปวดระดับรุนแรง แพทย์อาจจะพิจารณาให้ยาแก้ปวดในกลุ่มยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เช่น ไอบูโพรเฟน นาพรอกเซน หรือ ไดโคลฟีแนค เพื่อช่วยลดอาการปวดและการอักเสบ อย่างไรก็ตาม การใช้ยาเหล่านี้ควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น เนื่องจากอาจมีผลข้างเคียงหากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน

การฉีดยาสเตียรอยด์

การฉีดยาสเตียรอยด์เป็นวิธีที่ไม่ได้รับความนิยมมากนัก เนื่องจากอาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดการฉีกขาดของเอ็นร้อยหวายในระยะยาว อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่คนไข้มีอาการปวดรุนแรงจนไม่สามารถทนได้ แพทย์อาจพิจารณาฉีดยาสเตียรอยด์เฉพาะที่เพื่อลดความปวดและการอักเสบเป็นการชั่วคราว โดยจะต้องมีการติดตามผลอย่างใกล้ชิดและใช้เป็นทางเลือกสุดท้ายเท่านั้น

การผ่าตัด

สำหรับคนไข้ที่มีอาการปวดในระดับรุนแรงหรือมีการฉีกขาดของเอ็นร้อยหวาย และไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบอื่น ๆ แพทย์อาจแนะนำให้ทำการผ่าตัดเพื่อรักษาและซ่อมแซมเส้นเอ็น การผ่าตัดอาจทำได้หลายวิธี เช่น การเย็บซ่อมเอ็นที่ฉีกขาด การย้ายเนื้อเยื่อจากส่วนอื่นมาเสริม หรือการกำจัดเนื้อเยื่อที่เสื่อมสภาพออก ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและดุลยพินิจของแพทย์

การรักษาด้วยคลื่นกระแทกเฉพาะจุด

สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการปวดไม่มากจนเกินไป และมีบริเวณอักเสบช่วงกลางกล้ามเนื้อ การรักษาด้วยคลื่นกระแทก (Shockwave Therapy) นอกจากจะช่วยเยียวยาอาการบาดเจ็บแล้ว ขั้นตอนการรักษาช่วยให้คนไข้ไม่จำเป็นต้องพักฟื้นจากการผ่าตัดด้วย เหมาะกับอาการเจ็บที่ไม่ร้ายแรงจนเกินไปและต้องการใช้กล้ามเนื้ออย่างต่อเนื่อง โดยการวินิจฉัยนั้นควรผ่านทีมแพทย์เฉพาะทางเท่านั้น

การรักษาเอ็นร้อยหวายอักเสบของ PYONG Rehabilitation Clinic

PYONG Rehabilitation Clinic เป็นคลินิกที่ดำเนินการโดยแพทย์เฉพาะทางสาขาเวชศาสตร์ฟื้นฟู สำหรับใครที่รู้สึกปวด สามารถเข้ามาปรึกษาคุณหมอ เพื่อประเมินอาการก่อนได้ แพทย์จะทำการพิจารณารูปแบบในการรักษา และให้ยาประกอบการรักษาตามความเหมาะสมของคนไข้ ทางคลินิก PYONG Rehabilitation แนะนำว่าหากคุณมีอาการปวด ติดต่อทางคลินิกเพื่อและนัดพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญในการวินิจฉัย และให้คำแนะนำการรักษาที่เหมาะสม

เอ็นร้อยหวายอักเสบป้องกันได้หรือไม่

แม้ว่าเอ็นร้อยหวายอักเสบอาจไม่สามารถป้องกันได้ 100% แต่มีหลายวิธีที่สามารถช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดอาการได้ โดยเริ่มจากการยืดเหยียดกล้ามเนื้อและอบอุ่นร่างกายก่อนการออกกำลังกายทุกครั้ง เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและลดความตึงของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น ที่สำคัญระหว่างการออกกำลังกาย ควรหลีกเลี่ยงการใช้งานข้อเท้าและกิจกรรมที่ใช้ข้อเท้าหนักเกินไป

นอกจากนี้ การออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงให้กับกล้ามเนื้อบริเวณข้อเท้าและน่องอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยเพิ่มความทนทานและลดโอกาสการเกิดการอักเสบได้ การเลือกรองเท้าที่เหมาะสมและมีการรองรับส้นเท้าที่ดีก็เป็นอีกปัจจัยสำคัญในการป้องกันปัญหาเอ็นร้อยหวายอักเสบ

แนะนำท่ากายบริหารสำหรับผู้ป่วยเอ็นร้อยหวายอักเสบ

สำหรับผู้ป่วยเอ็นร้อยหวายอักเสบ วิธีรักษาที่เหมาะสมแล้ว การทำกายบริหารอย่างถูกวิธีสามารถช่วยบรรเทาอาการและป้องกันการเกิดซ้ำได้ ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างท่ากายบริหาร 3 ท่าที่แนะนำ

ท่ายืดน่อง (Calf Stretch)
- ยืนหันหน้าเข้าหาผนัง ใช้มือทั้งสองข้างยันผนังไว้
- เหยียดขาข้างที่ต้องการยืดไปด้านหลัง อีกขาอยู่ด้านหน้า
- โน้มตัวไปข้างหน้า รู้สึกถึงการยืดที่น่องขาหลัง
- ค้างไว้ 30 วินาที ทำซ้ำ 3 ครั้งต่อขา
ท่ายืดเอ็นร้อยหวาย (Achilles Tendon Stretch)
- ยืนบนขั้นบันไดขั้นล่างสุด ให้ส้นเท้าอยู่นอกขั้นบันได
- ค่อย ๆ ลดส้นเท้าลงต่ำกว่าระดับขั้นบันได รู้สึกถึงการยืดที่เอ็นร้อยหวาย
- ค้างไว้ 15-30 วินาที แล้วยกส้นเท้าขึ้น
- ทำซ้ำ 10 ครั้ง
ท่าบริหารกล้ามเนื้อน่องด้วยผ้าขนหนู (Towel Calf Raise)
- นั่งบนพื้น เหยียดขาตรงไปด้านหน้า
- ใช้ผ้าขนหนูพันรอบฝ่าเท้า จับปลายผ้าทั้งสองด้าน
- ค่อย ๆ ดึงผ้าเข้าหาตัว ให้รู้สึกถึงการยืดที่น่องและเอ็นร้อยหวาย
- ค้างไว้ 15-30 วินาที ทำซ้ำ 3 ครั้ง

FAQ

สำหรับใครที่อ่านมาถึงตรงนี้แล้ว แต่ยังคงมีคำถามสงสัยเกี่ยวกับเอ็นร้อยหวายอักเสบ เราได้รวบรวมข้อมูลมาไขข้อสงสัยให้แล้ว

เมื่อไหร่จะกลับไปเล่นกีฬาได้

โดยทั่วไปแล้วการรักษาอาการเอ็นร้อยหวายอักเสบจะใช้เวลาประมาณ 3-6 เดือน ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายของแต่ละคน หลังจากนั้นจึงจะสามารถกลับไปออกกำลังกายได้

ราคาการรักษาประมาณเท่าไหร่

รูปแบบในการรักษาที่ PYONG Rehabilitation Clinic มีคอร์ส ดังนี้

ปักเข็มแพทย์แผนตะวันตก (Dry Needling) คอร์สละ 5 ครั้ง ราคา 24,000 บาท
ลดอาการปวดระดับลึกด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (Magnetic Stimulation) คอร์สละ 5 ครั้ง ราคา 16,000 บาท
รักษาอาการเจ็บด้วยแสงเลเซอร์ (High Power Laser) คอร์สละ 5 ครั้ง ราคา 16,000 บาท

ประคบร้อนประคบเย็นอย่างไร

เมื่อเอ็นร้อยหวายอักเสบ วิธีรักษาพยาบาลเบื้องต้นจะช่วยให้อาการดีขึ้นได้ เมื่อเอ็นร้อยหวายอักเสบการประคบเย็นจะช่วยลดอาการปวด บวม แดงได้เป็นอย่างดี

รักษาที่ PYONG Rehabilitation Clinic เบิกประกันได้หรือไม่

ในปัจจุบันบริษัทประกันหลาย ๆ แห่งมีกรมธรรม์ที่ครอบคลุมการรักษาที่เกี่ยวข้องกับการกายภาพบำบัด โดยจะต้องมีใบรับรองแพทย์ ที่ออกโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู ซึ่งที่ PYONG Rehabilitation Clinic ดำเนินการทุกขั้นตอนโดยแพทย์เฉพาะทางสาขาเวชศาสตร์ฟื้นฟู ทางคลินิกจึงสามารถออกใบรับรองแพทย์ได้ทุกบริการที่ดำเนินในคลินิก คนไข้จำเป็นจะต้องตรวจสอบสิทธิ์และเงื่อนไขของประกันว่ามีครอบคลุมหรือไม่

สรุป

เอ็นร้อยหวายอักเสบเป็นปัญหาที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในกลุ่มนักกีฬาและผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำ อาการนี้สามารถส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตได้หากไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม การเข้าใจถึงสาเหตุ อาการ และวิธีการป้องกันจะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดปัญหานี้ได้ เมื่อเอ็นร้อยหวายอักเสบ วิธีรักษาพยาบาลเบื้องต้นจะช่วยบรรเทาอาการปวดได้เป็นอย่างดี จากนั้นจึงรีบเข้ารับการรักษากับคุณหมอ ไม่ควรปล่อยไว้เรื้อรัง