ไมเกรนไม่ใช่แค่เรื่องของอาการปวดหัวเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับปัจจัยกระตุ้นรอบตัวที่หลายคนอาจไม่ทันสังเกต บทความนี้จะชวนทุกคนมาทำความเข้าใจปัจจัยกระตุ้นไมเกรนและวิธีการปรับพฤติกรรมอย่างเหมาะสม เพื่อช่วยลดความถี่และความรุนแรงของไมเกรนได้ในระยะยาว 

ปัจจัยกระตุ้นไมเกรนมีอะไรบ้าง?

ไมเกรนเกิดขึ้นได้โดยมีปัจจัยกระตุ้นหลายอย่างที่ส่งผลต่ออาการ ทั้งจากสิ่งแวดล้อม อาหาร ความเครียด และพฤติกรรมต่าง ๆ การรู้เท่าทันและตรวจสอบให้เจอถึงต้นตอ จะช่วยให้รับมือกับไมเกรนได้ง่ายและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ปัจจัยกระตุ้นไมเกรนด้านสิ่งแวดล้อม

สิ่งแวดล้อมรอบตัวอาจเป็นต้นเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดไมเกรนขึ้นได้โดยที่เราไม่รู้ตัว คนที่มีอาการปวดหัวไมเกรนมักมีความไวต่อสิ่งเร้าภายนอกมากกว่าคนทั่วไป จึงตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อยในสิ่งแวดล้อมได้ 

1. แสงจ้าและแสงกระพริบ รวมทั้งแสงไฟฟลูออเรสเซนต์ในอาคาร แสงไฟจากหน้าจอโทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์ แสงไฟกระพริบในสถานบันเทิง 
2. เสียงดังและมลภาวะทางเสียง เช่น เสียงการจราจรหรือเครื่องจักรกล เสียงดนตรีหรือคอนเสิร์ตที่มีความดังมาก เสียงพูดคุยในที่แออัด เป็นต้น
3. กลิ่นฉุนและสารเคมี เช่น กลิ่นน้ำหอมหรือโคโลญจน์ที่มีกลิ่นฉุน กลิ่นผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่มีกลิ่นรุนแรง กลิ่นสีหรือสารเคมีในการทาสีบ้าน กลิ่นควันบุหรี่ กลิ่นควันจากเครื่องหอมหรือธูป เป็นต้น
4. การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ เช่น มีพายุหรือฝนตกหนัก การเปลี่ยนแปลงของความกดอากาศอย่างรวดเร็ว อากาศร้อนหรือหนาวจัดจนเกินไป ซึ่งปัจจัยเหล่านี้เป็นปัจจัยกระตุ้นไมเกรนที่ควบคุมได้ยาก

ปัจจัยกระตุ้นไมเกรนด้านอาหารและเครื่องดื่ม

สิ่งที่เรากินและดื่มมีผลโดยตรงต่อการกระตุ้นอาการไมเกรน อาหารและเครื่องดื่มบางประเภทมีสารที่อาจไปกระตุ้นระบบประสาทหรือส่งผลต่อหลอดเลือดในสมองได้

1. อาหารที่มีสารเอมีน เช่น อาหารหมัก ชีสบ่มนาน ช็อกโกแลต และเนื้อแปรรูปมีสารเอมีนสูง ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นไมเกรนที่พบบ่อย 
2. สารเติมแต่งอาหารและผงชูรส (MSG) พบได้ในผงชูรส สารกันบูด และสารให้ความหวานเทียมในอาหารแปรรูป
3. เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน
4. เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะไวน์แดงและเบียร์

ปัจจัยกระตุ้นด้านอารมณ์และความเครียด

อารมณ์และความเครียดเป็นปัจจัยกระตุ้นไมเกรนที่สำคัญมาก ทั้งความเครียดหรือแม้แต่อารมณ์แปรปรวน  ล้วนส่งผลต่อการเกิดไมเกรนได้

1. ความเครียดเฉียบพลันและเรื้อรัง 
2. การเปลี่ยนแปลงของอารมณ์อย่างรุนแรง เช่น ความตื่นเต้นหรือโกรธ 
3. ความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า

ปัจจัยกระตุ้นจากยาและสารเคมี  

ยาบางชนิดและสารเคมีในชีวิตประจำวันสามารถกระตุ้นหรือทำให้อาการไมเกรนแย่ลงได้

1. ยาบางประเภทที่อาจกระตุ้นไมเกรน เช่น ยาขยายหลอดเลือด ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม ยาขยายหลอดลม ยาแก้แพ้บางชนิด และยาลดไขมันในเลือดกลุ่ม Statins
2. ภาวะปวดศีรษะจากการใช้ยาแก้ปวดมากเกินไป 
3. สารเสพติดและนิโคตินในบุหรี่

ปัจจัยกระตุ้นทางกายภาพและร่างกาย

อาการไมเกรนสามารถเกิดขึ้นจากปัญหาทางกายภาพหรือการใช้ร่างกายที่ไม่เหมาะสม ซึ่งสาเหตุหลักๆ ได้แก่

1. กล้ามเนื้อคอและบ่าตึงตัว มีอาการปวดและเริ่มแผ่ขยายไปที่ศีรษะ
2. จุดกดเจ็บ (Trigger Points) ที่กระตุ้นอาการไมเกรน มักพบที่กล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และท้ายทอย

3.การออกกำลังกายหนักเกินไปหรือการออกกำลังกายที่ไม่เหมาะสม จนทำให้ศีรษะสั่นสะเทือนได้

4. ภาวะที่เกิดการบาดเจ็บหรือกระทบกระเทือนที่ศีรษะและคอ เช่น ภาวะ Whiplash จากอุบัติเหตุทางรถยนต์การบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา

วิธีปรับพฤติกรรมง่าย ๆ หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นไมเกรน

เมื่อเราทราบสาเหตุหรือปัจจัยกระตุ้นไมเกรนได้อย่างชัดเจนแล้ว การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นเหล่านี้จะเป็นแนวทางที่ช่วยลดความถี่และความรุนแรงของอาการไมเกรนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

1. การรักษาสมดุลของน้ำและอาหาร ดื่มน้ำอย่างน้อย 2 ลิตรต่อวัน ทานอาหารตรงเวลา หลีกเลี่ยงอาหารที่กระตุ้นไมเกรน เช่น ชีส ช็อกโกแลต และอาหารหมักดอง
2. การจัดการเรื่องการนอนหลับ เพราะปวดหัวไมเกรนทำให้นอนไม่หลับได้ ดังนั้นควรกำหนดตารางนอนให้สม่ำเสมอ ไม่นอนน้อยหรือนอนมากเกินไป และจัดห้องนอนให้เงียบ มืด เย็นสบาย เหมาะแก่การพักผ่อน
3. การจัดการความเครียดและอารมณ์ ฝึกคลายเครียดด้วยการหายใจลึก ๆ ทำสมาธิหรือเล่นโยคะ ออกกำลังกายเบา ๆ อย่างสม่ำเสมอ และหาเวลาพักผ่อนในแต่ละวัน
4. การใช้ยาอย่างเหมาะสม ไม่ควรใช้ยาแก้ปวดติดต่อกันเกิน 5 วัน  และควรปรึกษาแพทย์หากต้องใช้ยาบ่อย
5. การจัดการสภาพแวดล้อม ป้องกันแสงจ้า เสียงดัง และกลิ่นฉุน เช่น ใช้แว่นกรองแสง หูฟังอุดหู และปรับอุณหภูมิห้องให้เหมาะสม จะช่วยลดความเสี่ยงต่อปัจจัยที่กระตุ้นไมเกรนในชีวิตประจำวันได้

สรุป

การปรับพฤติกรรมหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นไมเกรนอย่างเป็นระบบ จะช่วยให้ลดอาการปวดหัวไมเกรนได้ดียิ่งขึ้น ทั้งนี้ควรทำร่วมกันกับการรักษาทางการแพทย์ที่เหมาะสม เพื่อช่วยให้ผู้ที่เป็นไมเกรนควบคุมอาการได้มีประสิทธิภาพมากขึ้นในระยะยาว

การบำบัดไมเกรนที่ PYONG Rehabilitation Clinic มีทางเลือกการรักษาให้กับผู้ที่ต้องการรักษาไมเกรน ทั้งการปักเข็มแผนตะวันตก (Dry Needling) การบำบัดด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (PMS) การรักษาด้วยแสงเลเซอร์พลังงานสูง (High Power Laser) และการบำบัดด้วย Focused Shockwave Therapy ที่เป็นหนึ่งในวิธีบำบัดด้วยคลื่นกระแทก ทุกการรักษาดำเนินการโดยแพทย์เฉพาะทางเวชศาสตร์ฟื้นฟู เพื่อให้การรักษาอาการไมเกรนได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมมากที่สุด ผู้ที่สนใจสามารถติดต่อได้ตั้งแต่วันนี้

📞  ติดต่อสอบถามหรือจองคิวนัดหมาย: 097-468-7990

💬  Line Official: @pyongrehab