อาการปวดสะโพกร้าวลงขาเป็นหนึ่งในปัญหาที่หลายคนมักเจอ โดยเฉพาะคนที่ต้องนั่งทำงานหรือใช้ชีวิตที่ต้องนั่งเป็นเวลานาน ๆ บางครั้งอาการอาจเริ่มต้นจากการปวดสะโพก ก่อนที่จะลามไปถึงขาและปลายเท้า ซึ่งอาจจะรุนแรงถึงขั้นทำให้การเคลื่อนไหวลำบาก แต่โชคดีที่อาการนี้สามารถรักษาได้ด้วยวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัด วันนี้เรามาทำความเข้าใจถึงสาเหตุ วิธีการรักษาและการป้องกันอาการปวดสะโพกร้าวลงขากัน

ปวดสะโพกร้าวลงขาคืออะไร

ปวดสะโพกร้าวลงขา (Sciatica Pain) คืออาการปวดที่เริ่มจากบริเวณสะโพกหรือเอว แล้วความปวดจะค่อย ๆ กระจายลงไปยังขาด้านหลัง ซึ่งอาจจะลามไปถึงน่องหรือปลายเท้า การปวดสะโพกร้าวลงขามักเกิดจากการที่เส้นประสาท Sciatic ถูกกดทับหรือมีการระคายเคืองที่บริเวณกระดูกสันหลัง โดยมักเกิดจากการเคลื่อนตัวของหมอนรองกระดูก กระดูกสันหลังเสื่อม การบาดเจ็บที่เส้นประสาท หรือ การตึงตัวของกล้ามเนื้อชั้นลึกบริเวณสะโพก ซึ่งจะทำให้รู้สึกปวดตื้อ ๆ บางครั้งอาจมีอาการเจ็บหรือแสบร่วมด้วย อาการนี้มักจะรุนแรงขึ้นเมื่อคุณนั่งนาน ๆ ไอ จาม หรือแม้กระทั่งเบ่งถ่าย

สาเหตุของอาการปวดสะโพกร้าวลงขา

อาการปวดสะโพกร้าวลงขานั้นเกิดได้จากหลายสาเหตุ ซึ่งสาเหตุหลัก ๆ มาจากพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมหรือจากโรคบางอย่างที่เกี่ยวข้องกับกระดูกสันหลังและเส้นประสาท

พฤติกรรมแบบผิด ๆ

การใช้ชีวิตประจำวันและพฤติกรรมบางอย่างอาจเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดอาการปวดสะโพกร้าวลงขา เช่น การนั่งท่าเดิมเป็นเวลานานหรือการยกของหนักผิดวิธี อาจทำให้เกิดแรงกดทับที่กระดูกสันหลังหรือหมอนรองกระดูก จนไปกระทบกับเส้นประสาท Sciatic

เกิดจากกระดูกสันหลัง 

ในหลายกรณี อาการปวดสะโพกร้าวลงขาเกิดจากปัญหาที่กระดูกสันหลัง โดยการที่กระดูกสันหลังไม่สามารถทำหน้าที่ปกติได้ จะส่งผลให้เกิดการกดทับหรือบีบเส้นประสาทที่อยู่ใกล้เคียง ส่วนในกรณีที่หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนที่ (Herniated Disc) หรือหมอนรองกระดูกเสื่อม (Degenerative Disc Disease) จะทำให้หมอนรองกระดูกที่อยู่ระหว่างกระดูกสันหลังมีการเคลื่อนตัวมาทับเส้นประสาท หรือบางครั้งอาจเกิดการอักเสบในข้อกระดูกสันหลัง (Facet Joint Arthritis) ทำให้เกิดอาการปวดร้าวหรือชาในบริเวณสะโพกและขา เนื่องจากการกดทับนี้จะทำให้เส้นประสาทไม่สามารถส่งสัญญาณได้อย่างปกติ ส่งผลให้เกิดอาการปวดร้าว (Radiculopathy) ที่อาจจะรู้สึกปวดหรือชาตามเส้นประสาทบริเวณขาได้

เกิดจากสาเหตุอื่น ๆ 

นอกจากปัญหากระดูกสันหลังแล้ว ยังมีสาเหตุอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดอาการปวดสะโพกร้าวลงขา เช่น การเกร็งตัวของกล้ามเนื้อสะโพก (Piriformis syndrome) อาการของข้อกระดูกเชิงกรานอักเสบ (Sacroiliac joint dysfunction) หรือแม้กระทั่งการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ ก็สามารถทำให้เกิดอาการปวดสะโพกร้าวลงขาได้

อาการของผู้ป่วยปวดสะโพกร้าวลงขา

ผู้ป่วยที่มีอาการปวดสะโพกร้าวลงขามักจะรู้สึกปวดในบริเวณสะโพก และเมื่ออาการรุนแรงขึ้น จะรู้สึกปวดร้าวไปที่ต้นขาด้านหลัง และบางครั้งอาจลามไปถึงปลายเท้า อาการที่พบได้บ่อยคือการปวดตื้อ ๆ ร้อนหรือเสียวที่ขา รวมทั้งอาการชาหรือมีความรู้สึกเหมือนถูกไฟฟ้าช็อตในบางครั้ง

การรักษาอาการปวดสะโพกร้าวลงขา

การรักษาอาการปวดสะโพกร้าวลงขาจะต้องประเมินอาการโดยแพทย์ เพื่อเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วย โดยสามารถเลือกได้ทั้งวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัดและการผ่าตัดในกรณีที่อาการรุนแรง

การรักษาโดยไม่ผ่าตัด 

ในกรณีที่อาการยังไม่รุนแรงจนต้องการการผ่าตัด การรักษาแบบไม่ผ่าตัดจะมุ่งเน้นไปที่การเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อบริเวณแกนกลางลำตัว (Core Muscle Strengthening) ซึ่งเป็นการบริหารกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้องเพื่อช่วยลดแรงกดทับกระดูกสันหลังและเส้นประสาท นอกจากนี้ยังสามารถใช้วิธีการบำบัดอื่น ๆ เช่น การทำกายภาพบำบัด การประคบร้อน การใช้เครื่องมือช่วยฟื้นฟู ไม่ว่าจะเป็นการรักษาทั้งการปักเข็มแผนตะวันตก (Dry Needling)  ที่ช่วยฟื้นฟูอาการปวดกล้ามเนื้อเรื้อรัง การกระตุ้นด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าผ่านเครื่อง Peripheral Magnetic Stimulation (PMS) หรือจะเป็นการบรรเทาอาการปวดด้วยเครื่อง High Power Laser Therapy ที่ช่วยบรรเทาอาการปวดที่มีสาเหตุมาจากกล้ามเนื้อและระบบประสาท

การรักษาด้วยการผ่าตัด

ในกรณีที่อาการไม่ดีขึ้นหลังจากการรักษาด้วยวิธีไม่ผ่าตัด หรืออาการปวดสะโพกร้าวลงขามาจากการกดทับเส้นประสาทที่รุนแรง อาจจำเป็นต้องใช้วิธีการผ่าตัด เพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น เช่น การผ่าตัดหมอนรองกระดูกเคลื่อน การผ่าตัดกระดูกสันหลัง หรือการผ่าตัดเพื่อลดการกดทับเส้นประสาทที่กระทบกระเทือนต่อการทำงานของระบบประสาท

สรุป

อาการปวดสะโพกร้าวลงขา เป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้ที่มีพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมหรือผู้ที่มีปัญหาทางด้านกระดูกสันหลัง การรักษาอาการปวดสะโพกร้าวลงขาสามารถนั้นจะขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของแพทย์ ซึ่งแนวทางในการรักษามีทั้งแบบที่ไม่ต้องผ่าตัดและการผ่าตัด ขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของอาการ โดยการเสริมสร้างกล้ามเนื้อในส่วนที่เกี่ยวข้อง และการรักษาด้วยวิธีการต่าง ๆ จะช่วยลดอาการปวดและป้องกันไม่ให้เกิดอาการปวดสะโพกร้าวลงขาในอนาคต

สำหรับท่านใดที่มีอาการปวดสะโพกร้าวลงขาสามารถเข้ามาปรึกษาคุณหมอได้ที่ PYONG Rehabilitation Clinic เปียง รีแฮบบิลิเทชัน คลินิกเฉพาะทางด้านเวชกรรม สาขาเวชศาสตร์ฟื้นฟู ที่พร้อมดูแลรักษาปวดของคุณได้ทุก ๆ ระยะ ซึ่งมีตัวเลือกในการรักษาหลากหลาย สำหรับผู้ที่สนใจสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม โทร 097-468-7990 หรือแอดไลน์ @pyongrehab